ነቢያትና ሐዋርያት በዚህ ዘመን አሉ?

ተራራው ላይ የተደረገው ጥሪ ማርቆስ 3፥13-15

የገሊላ ፀሐይ ከመውጣቷ በፊት፣ ተራራው በጸጥታ በተዋጠበት ማለዳ፣ ኢየሱስ ሌሊቱን ሙሉ በአባቱ ፊት በጸሎት ካሳለፈ በኋላ አንድ ታላቅ መለኮታዊ ውሳኔ አደረገ (ሉቃስ 6፥12)። ከተራራው ግርጌ ብዙኃኑ ሕዝብ ተአምራት ለማየት፣ ዳቦ ለመብላትና ከበሽታ ለመፈወስ ይሻማ ነበር፤ እርሱ ግን ከዚህ ጊዜያዊ የሰዎች ጫጫታ ርቆ፣ የመንግሥቱን መሠረት ወደሚጥሉበት ጥልቅ ኪዳናዊ ምዕራፍ ተሸጋገረ። ማርቆስ ይህንን ወሳኝ ታሪካዊ ክስተት በመንፈስ ቅዱስ ምሪት ሲመዘግብ፣ ቃላትን እጅግ በጥንቃቄ መርጧል፦ "ወደ ተራራም ወጣ፥ ራሱም የወደዳቸውን ወደ እርሱ ጠራ፥ ወደ እርሱም ሄዱ። ... አሥራ ሁለት አደረገ፤" (ማርቆስ 3፥13-15)። መጽሐፍ ቅዱስ እንደሚያስተምረን፣ "ተራራ" ተራ መልክዓ-ምድር አይደለም፤ በብሉይ ኪዳን እግዚአብሔር ለሙሴ ሕግን የሰጠበት፣ ራእይ የተገለጠበትና ኪዳን የታደሰበት የተቀደሰ ስፍራ ነው። ኢየሱስም እንደ አዲሱ ሕግ ሰጭና የአዲሱ ኪዳን ጌታ፣ ወደ ተራራ ወጥቶ አሥራ ሁለቱን መጥራቱ፣ አዲሱን የእግዚአብሔርን ሕዝብ እና አዲሶቹን "አሥራ ሁለት ነገዶች" የመመሥረት ጥልቅ ትንቢታዊ ፍጻሜ ነው። ይህ የሚያሳየው ሐዋርያነት ከሰው ምኞት፣ ከግለሰብ ትምክህት ወይም ከምድራዊ ምርጫ የመነጨ ሳይሆን፣ ፍጹም ከክርስቶስ ሉዓላዊ ሥልጣን የሚመነጭ መለኮታዊ ጥሪ መሆኑን ነው።

በዚህ ጥሪ ውስጥ "ራሱ የወደዳቸውን ጠራ" የሚለው ሐረግ፣ የጸጋውን ጥልቀትና የምርጫውን ሉዓላዊነት ያንጸባርቃል። ኢየሱስ የመረጣቸው ስለ ሥነ-መለኮት ትምህርታቸው፣ ስለ ማኅበራዊ ክብራቸው ወይም ስለ ተፈጥሯዊ ችሎታቸው አልነበረም፤ ከዓሣ አጥማጁ ጴጥሮስ እስከ ቀራጩ ማቴዎስ፣ ከአብዮተኛው ስምዖን ዜሎጤስ እስከ ተጠራጣሪው ቶማስ ያሉትን፣ በራሱ ጸጋና ዓላማ ብቻ አንድ ላይ አሰባሰባቸው። ቃሉ ሐዋርያት የተጠሩበትን ሦስት ተከታታይ ዓላማዎች በግልጽ ያስቀምጣል፦ አንደኛ፣ "ከእርሱም ጋር እንዲኖሩ"፤ ማንኛውም አገልግሎት ከእግዚአብሔር ጋር ካለ የኅብረት ቅርበት የሚመነጭ መሆን አለበት። ሁለተኛ፣ "ሊሰብኩ እንዲልካቸው"፤ ሐዋርያት የራሳቸውን ፍልስፍና ሳይሆን የተሰጣቸውን የመስቀሉን ወንጌል የሚያውጁ አምባሳደሮች ናቸው። ሦስተኛ፣ "ድውዮችንም ሊፈውሱ አጋንንትንም ሊያወጡ ሥልጣን ይሆንላቸው ዘንድ"፤ ይህ የተሰጣቸው ሥልጣን ሕዝብን ለመበዝበዝ ወይም ራስን ከፍ ለማድረግ ሳይሆን፣ የጨለማውን መንግሥት ለመገልበጥ የተሰጠ የመስቀል ላይ አገልጋይነት ነው። ዛሬም ቢሆን፣ ማንም ሰው "ሐዋርያ" ነኝ ብሎ ሲነሣ መስቀሉን ተሸክሞ ከክርስቶስ ጋር መከራን መቀበልና ራስን ትሕትና ውስጥ ማውረድ የሆነውን ይህንን የመጀመርያውን መመዘኛ ሊመረምር ግድ ይለዋል።

ግንባታው ፤ ኤፌሶን 2፥19-22

ጳውሎስ ወደ ኤፌሶን ምዕመናን በጻፈው ደብዳቤ ውስጥ ቤተክርስቲያንን ለመግለጽ የተጠቀመው ምስል ከግንባታ ዓለም የተወሰደ ነው፤ "እንግዲያስ ከእንግዲህ ወዲህ ከቅዱሳን ጋር ባላገሮችና የእግዚአብሔር ቤተ ሰዎች ናችሁ እንጂ እንግዶችና መጻተኞች አይደላችሁም። በሐዋርያትና በነቢያት መሠረት ላይ ታንጻችኋል፥ የማዕዘኑም ራስ ድንጋይ ክርስቶስ ኢየሱስ ነው። በእርሱም ሕንጻ ሁሉ እየተጋጠመ በጌታ ቅዱስ ቤተ መቅደስ እንዲሆን ያድጋል፤" (ኤፌሶን 2፥19-21)። በጥንታዊ ግንባታ ውስጥ "የማዕዘን ራስ ድንጋይ" የመላው ህንጻ አቅጣጫ የሚወሰንበት፣ ግድግዳዎቹ ሁሉ ከእርሱ ጋር በትክክለኛ ማዕዘን የሚስተካከሉበት ወሳኝ ድንጋይ ነው። ያለ እርሱ ማንኛውም ግንባታ ጠማማ ይሆናል፤ ከጊዜ በኋላ ይፈርሳል። ክርስቶስ ይህ ድንጋይ ነው ማለቱ ደግሞ መላው ቤተክርስቲያን ህልውና፣ አቅጣጫ፣ ማንነትና ተልእኮ ሁሉ በክርስቶስ ብቻ የተመሰረተ መሆኑን ያመለክታል። ከዚያ በላይ ያለው "መሠረት" ግን ሐዋርያትና ነቢያት ናቸው ተብሏል፤ እነርሱ ክርስቶስ በሰጣቸው ቀዳሚ ራእይ ላይ ተመስርተው ስለ ክርስቶስ የመሰከሩ የመጀመሪያ ትውልድ ምስክሮች ናቸው። ግንባታ አንድ ጊዜ መሠረቱ ከተጣለ በኋላ በየዓመቱ አዲስ አዲስ መሠረት ድንጋይ አይጨምርም፤ መሠረቱ አንዴ ተጥሎ ያልቃል፣ ቀሪው ግንባታ በዚያ መሠረት ላይ ብቻ ይነሳል።

ስለሆነም፣ "በዚህ ዘመን አዳዲስ ሐዋርያት ተነሥተው ለቤተ ክርስቲያን አዲስ መሠረት ይጥላሉ" ብሎ ማሰብ፣ ሐዋርያው ጳውሎስ በመንፈስ ቅዱስ መሪነት ካስቀመጠው የሕንጻ ንድፍ ጋር ፊት ለፊት የሚላተም ከባድ ስሕተት ነው። የዘመናችን የቤተ ክርስቲያን መሪዎች፣ እረኞች፣ መምህራን እና ወንጌላውያን ቀድሞ በተጣለው ሐዋርያዊ መሠረት ላይ የሚያንጹ፣ ማለትም ግድግዳውን የሚያቆሙና ጣሪያውን የሚገጥሙ ግንበኞች (1ቆሮ 3፥10) እንጂ፣ አዲስ መሠረት የመቆፈር ሚናም ሆነ ሥልጣን የላቸውም። መሠረት አንዴ ተጥሎ አልቋል! ማንም ሰው "እኔ አዲስ የቤተ ክርስቲያን መሠረት እየጣልኩ ነው" ወይም "ያለ እኔ ልዩ ራእይ ቤተ ክርስቲያን ልትቆም አትችልም" የሚል የትዕቢት አቋም ቢያራምድ፣ ይህ ሰው ከኤፌሶን 2፥20 ቃላዊ ኪዳን ያፈነገጠና የክርስቶስን ሕንጻ ትቶ የራሱን የባቢሎን ግንብ እየገነባ ያለ አሳሳች መሆኑን ክርስቲያን አማኝ በንቃት ሊገነዘብ ይገባል።

የተጠበቀው ትምህርት ፤ 2ኛ ጴጥሮስ 3፥2

ጴጥሮስ የምድራዊ ሕይወቱ ማብቂያ መቃረቡን አውቆ በጻፈው ሁለተኛውና የመጨረሻው መልእክቱ፣ ለቤተ ክርስቲያን የተወው ኑዛዜ የሐዋርያትን ሥልጣን ምንነት ይበልጥ ፍንትው አድርጎ ያሳየናል፦ "በቅዱሳን ነቢያትም አስቀድሞ የተባለውን ቃል፥ በሐዋርያቶቻችሁም ያገኛችኋትን የጌታንና የመድኃኒትን ትእዛዝ እንድታስቡ እወዳለሁ።" (2ጴጥ 3፥2)። ይህ ኃይለኛ ቃል በሚያስደንቅ ሁኔታ አቅጣጫው ወደ ኋላ (ወደ ተፈጸመው እውነት) እንጂ፣ አዲስ መገለጥ ፍለጋ ወደ ፊት የሚያማትር አይደለም። ጴጥሮስ አማኞችን የሚያሳስበው፣ ወደፊት ስለሚመጡ "አዳዲስ ራእዮች" ወይም ስለሚነሡ "የዘመኑ ሐዋርያት" ሳይሆን፣ ቀድሞ የተሰጠውን ሕያው ቃል አጥብቀው እንዲይዙ ነው። የንግግሩ የግሥ ጊዜ (Tense) ራሱ ይህንን እውነት በሚገባ ያትመዋል፤ "የተነገሩትን" እና "የተሰጠውን" የሚሉት ቃላት አንድ ጊዜ ተፈጽሞ የተጠናቀቀን ክስተት ያመለክታሉ። ይህ እውነት፣ የፕሮቴስታንት ተሐድሶ ወሳኝ መርህ (Sola Scriptura - መጽሐፍ ቅዱስ ብቻ) ያጸናል፤ ቤተ ክርስቲያን የተገነባችውና የምትኖረው ቀድሞ በተሰጠው የሐዋርያት ትምህርት ላይ እንጂ፣ የዛሬዎቹ መሪዎች ቃሉን ለመለወጥም ሆነ አዲስ መገለጥ ለመጨመር አንዳችም አዲስ "ሐዋርያዊ" ሥልጣን የላቸውም።

"ሁሉ ሐዋርያት ናቸውን?" ፤ 1ኛ ቆሮንቶስ 12፥28-29

ሐዋርያው ጳውሎስ ስለ መንፈሳዊ ስጦታዎች ጥልቅ ትምህርት ሲሰጥ፣ ቤተ ክርስቲያንን እንደ አንድ የተዋቀረ አካል በመሳል በውስጧ ያሉትን የተለያዩ ሚናዎች ይዘረዝራል፦ "እግዚአብሔርም በቤተ ክርስቲያን አንዳንዶቹን አስቀድሞ ሐዋርያትን፥ ሁለተኛም ነቢያትን፥ ሦስተኛም አስተማሪዎችን..." ካለ በኋላ፣ ወዲያውኑ የሰዎችን የሥልጣን ጥማት በሚያረግብ የንግግር ጥያቄ እንዲህ ይሞግታል፦ "ሁሉ ሐዋርያት ናቸውን? ሁሉስ ነቢያት ናቸውን?" (1ቆሮ 12፥28-29)። ይህ የሰዋሰው አወቃቀር "አይደሉም!" የሚል ግልጽና የማያሻማ የአሉታ መልስ የሚጠብቅ ጥያቄ ነው። ይህ ክፍል ሁለት ዓበይት እውነቶችን ያስታጥቀናል፦ አንደኛ፣ ሐዋርያነትና ነቢይነት በመሠረትነት ዘመን የነበራቸው ስፍራ እጅግ ክቡር መሆኑን፤ ሁለተኛ ደግሞ፣ እነዚህ ስጦታዎች ለሁሉም አማኝ የተሰጡ አለመሆናቸውን ነው። አንድ ሰው "ሥልጣኑን ተመኘሁት፣ ስለዚህ ሐዋርያ ነኝ" ብሎ ለራሱ መንፈሳዊ ኒሻን ሊሰቀል አይችልም። ሐዋርያነት እንደማንኛውም ጸጋ፣ በእግዚአብሔር ሉዓላዊ ፍቃድ የሚሰጥ እንጂ፣ በሰውኛ ምኞት ወይም በሥልጣን ጥማት የሚታፈስ አይደለም። እውነተኛ መንፈሳዊነት፣ ራስን ባልተጠራበት ማዕረግ በመሰየም የክርስቶስን አካል ማመስ ሳይሆን፣ ጌታ በሰጠን የጸጋ ልክ በትሕትና ማገልገል መሆኑን ቃሉ አበክሮ ያስተምረናል።

የኢትዮጵያ አውድ፦ ሐዋርያዊ መሠረት እና የዛሬ ሥልጣን

ዛሬ በኢትዮጵያ ወንጌላውያን (ፕሮቴስታንት) አብያተ ክርስቲያናት ውስጥ እየተነሣ ያለው ጥያቄ፣ በቀላሉ "ዛሬ ራሱን ሐዋርያ ብሎ የሚጠራ ሰው አለ ወይ?" በሚል ላዩን በሚዳስስ ምላሽ የሚታለፍ አይደለም። የችግሩ ሥር እጅግ ጥልቅና ዶክትሪናዊ ነው፦ አዲስ ኪዳን የዘመናችንን የቤተ ክርስቲያን መሪ፣ ከክርስቶስ ራሱ በአካል ተጠርተው ከተላኩት ቀዳማውያን ሐዋርያት ጋር እኩል የሆነ የመሠረት ጣይነት ሥልጣን እንዲኖረው ይፈቅዳልን? ይህ ጥያቄ በዛሬዋ ኢትዮጵያ ውስጥ እጅግ አንገብጋቢ ትርጉም ይይዛል፤ ምክንያቱም ዘመናዊው የወንጌላውያን እንቅስቃሴ በአንድ በኩል አስደናቂ የሆነ የቁጥር እድገትን ሲያስመዘግብ፣ በሌላ በኩል ደግሞ ልብን የሚያደማ ከፍተኛ የቤተ እምነት መከፋፈልን፣ "ልዩ የነቢይነትና የፈውስ ሥልጣን ይዘናል" የሚሉ ግለሰቦች እንደ አሸን መፍላትን፣ እንዲሁም ንስሐንና የመስቀሉን ኃይል የሚያቀጭጨውን አሳሳች ‘የብልጽግና ወንጌል’ መስፋፋት በግልጽ እያስተናገደ በመሆኑ ነው።

ይህንን የመንፈሳዊ ዝቅጠት አዙሪት ለመስበር፣ "ሐዋርያዊ" የሚለውን ቃል መጽሐፍ ቅዱሳዊ አጠቃቀም በጥልቀት ማረም አለብን። በሥነ-መለኮታዊ ዕይታ፣ "ሐዋርያዊ" የሚለው ቃል የወንጌል ሥርጭትና የተልእኮ ምድብ ተደርጎ መታየት አለበት እንጂ፣ ምእመናንን ለማስፈራራት ወይም በግል ቁጥጥር ሥር ለማዋል የሚያገለግል የሥልጣን ማዕረግ ተደርጎ መወሰድ የለበትም። ለምሳሌ ያህል፦ አዲስ ቤተ ክርስቲያን የሚተክል፣ ባህልንና ቋንቋን አቋርጦ የሚሄድ፣ ወንጌልን ፈጽሞ ወዳልደረሰበት የጨለማ ስፍራ የሚወስድ፣ እና አዳዲስ መጋቢዎችን የሚያሰለጥን ትጉህ አገልጋይ፣ በሰፊው ትርጉም "ሐዋርያዊ ተግባር" እያከናወነ ነው ሊባል ይችላል። ይህ ተግባር፣ ሐዋርያው ጳውሎስ "የክርስቶስ ስም በተጠራበት ስፍራ ሳይሆን ወንጌልን ለመስበክ ተጋዳሁ" (ሮሜ 15፥20) ብሎ ካሳየው የተልእኮ ቅንዓት ጋር ፍጹም ይስማማል።

ነገር ግን፣ እዚህ ላይ መፈጠር የሌለበት እጅግ አደገኛው ስሕተት፣ ይህንን ታላቅ የወንጌል ስርጭት ተግባር፣ ከመለኮታዊው "የሐዋርያነት ማዕረግና ሥልጣን" ጋር ማምታታት ነው። አንድ አገልጋይ ብዙ አብያተ ክርስቲያናትን ስለተከለ ወይም ድንቅ የአገልግሎት ፍሬ ስላሳየ ብቻ፣ የጴጥሮስን፣ የዮሐንስን ወይም የጳውሎስን የማይሳሳት የመሠረት ጣይነት ሥልጣን አግኝቷል ማለት ፈጽሞ አይደለም። የዛሬዎቹ አገልጋዮች የቃሉ አገልጋዮችና በመሠረቱ ላይ የሚያንጹ ግንበኞች ናቸው፤ የተጻፈው መጽሐፍ ቅዱስ ደግሞ ብቸኛው ፍጹምና የመጨረሻው የሥልጣን ባለቤት ነው። ይህንን እውነት ማስተዋል፣ የዘመናችን አማኝ ለሕያው ቃል ብቻ እንዲገዛና፣ በሰዎች አምባገነናዊ የሥልጣን ቀንበር ሥር ወድቆ ክርስቶስ የሰጠውን መንፈሳዊ ነጻነት (ገላ 5፥1) እንዳይነጠቅ የሚያደርግ ታላቅ የብርሃን አዋጅ ነው።

ዋናው አደጋ የሚነሣው፣ የአገልግሎት ተግባር ወደማይጠየቅ የበላይ ሥልጣን ሲቀየር ነው። የችግሩ ሥር ያለው ማዕረግን በማውጣትና በማውረድ የቃላት አጠቃቀም ላይ ብቻ አይደለም፤ ይልቁንም በተግባር በሚታየው ሥውር መንፈሳዊ አምባገነንነት ላይ ነው። አንድ የሃይማኖት መሪ በቀጥታም ይሁን በተዘዋዋሪ፣ "እኔ ሐዋርያ/ነቢይ ስለሆንኩ የተቀበልኩት ራእይ ፈጽሞ ሊመረመር አይችልም፤ የገንዘብ አሰባሰቤና አጠቃቀሜ በምድራዊ አሠራር አይጠየቅም፤ የምናገረው ትንቢት በቃሉ ሚዛን አይመዘንም፤ በመሆኑም ተከታዮቼ ያለ አንዳች ጥያቄ ሊገዙልኝ ይገባል" ሲል፣ ይህ አቋም የመጽሐፍ ቅዱስን ሐዋርያዊ መዋቅር ሙሉ በሙሉ የሚገለብጥና የክርስቶስን ራስነት የሚገዳደር የትዕቢት እርምጃ ነው።

ይህ ዓይነቱ ራስን ከሕግ በላይ የማድረግ አካሄድ፣ መጽሐፍ ቅዱሳዊውን የፍትሕና የተጠያቂነት መርህ ያፈርሳል። ሐዋርያው ጳውሎስ ራሱ "ሁሉን ፈትኑ መልካሙን ያዙ" (1ተሰ 5፥21)፣ እንዲሁም "ነቢያትም ሁለት ወይም ሦስት ሆነው ይናገሩ ሌሎችም ይለዩ" (1ቆሮ 14፥29) በማለት መለኮታዊ መገለጥ እንኳ በቃሉ ሚዛን መፈተን እንዳለበት አዞናል። በአዲስ ኪዳን መነጽር ሲታይ፣ የቤተ ክርስቲያን መሪዎች "እንደ ክርስቶስ ሎሌዎችና እንደ እግዚአብሔር ምሥጢር መጋቢዎች" (1ቆሮ 4፥1) እንጂ፣ በማኅበሩ ላይ እንደ ጌቶች የሚሰለጥኑ (1ጴጥ 5፥3) የአማኞች ባለቤቶች አይደሉም።

ጳውሎስ፣ በነበረው ፍጹም ሐዋርያዊ ሥልጣን እንኳ፣ የአማኞችን ነጻነት ላለመጋፋት "ለደስታችሁ ከእናንተ ጋር አብረን የምንሠራ ነን እንጂ፥ በእምነታችሁ ላይ የምንገዛ አይደለንም" (2ቆሮ 1፥24) በማለት፣ የአማኞችን ሕሊና የሚገዛውና የሚቆጣጠረው የክርስቶስ ቃል ብቻ መሆኑን አውጇል። ስለዚህ፣ "አትጠይቁኝ፣ ዝም ብላችሁ ተገዙ" የሚለው ዘመናዊው ትምህርት ከክርስቶስ መንፈስ የራቀና፣ ወንድሞችና እህቶችን ከወንጌል ነጻነት አውጥቶ ወደ ባርነት ቀንበር የሚመልስ አደገኛ ዝንፈት ነው።

ኤፌሶን 4፥11-13 ፤ ለምን ተሰጡ?

ኤፌሶን 4፥11-13 ላይ የሚገኘው ጥቅስ በዘመናችን "Five-Fold Ministry" ተብሎ ለሚጠራው እንቅስቃሴ ዋና የመጽሐፍ ቅዱስ ማጣቀሻ ሆኖ ያገለግላል፤ "እርሱም አንዳንዶቹ ሐዋርያት፥ ሌሎቹም ነቢያት፥ ሌሎቹም ወንጌልን ሰባኪዎች፥ ሌሎቹም እረኞችና አስተማሪዎች እንዲሆኑ ሰጠ፤ ... ቅዱሳን አገልግሎትን ለመሥራትና ለክርስቶስ አካል ሕንጻ ፍጹማን ይሆኑ ዘንድ።" ልብ ልንል የሚገባን ነገር እነዚህ አምስት አገልግሎቶች "ራሳቸውን ለማክበር" ወይም "የግል መንግስት ለመገንባት" ሳይሆን "ቅዱሳንን ለአገልግሎት ስራ ለማዘጋጀት" የተሰጡ መሆናቸው ነው። ማዕከሉ ሁልጊዜ "ቅዱሳን"፣ ማለትም ተራው አማኝ ራሱ ነው እንጂ አገልጋዩ አይደለም።

በዚህ ጥቅስ ላይ ሁለት ተቃራኒ ትርጓሜዎች ተነስተዋል። የመጀመሪያው ሴሴሽኒስት ወይም ክላሲካል ፕሮቴስታንት እይታ ተብሎ ይታወቃል፤ ኤፌሶን 2፥20ን ከኤፌሶን 4፥11 ጋር በማገናኘት፣ ሐዋርያትና ነቢያት የቤተክርስቲያንን መሠረት ከመጣል ልዩ ተግባር ጋር ስለተያያዙ፣ ያ ልዩ ተግባር ከመጀመሪያው ትውልድ ጋር ብቻ የተያያዘ ስለሆነ ዛሬ በተመሳሳይ መሠረታዊ መልኩ አይደገምም ይላል። ሁለተኛው ደግሞ ክላሲካል ጴንጤቆስጤ እይታ ተብሎ ይታወቃል፤ የመንፈስ ቅዱስ ስጦታዎች እስከ ዛሬ ድረስ ንቁ ናቸው ብሎ ስለሚያምን፣ የትንቢት ስጦታና የተልእኮ አገልግሎት ዛሬም ሊኖር ይችላል ይላል፤ ይህ አገልግሎት ግን ሁልጊዜ ከመጽሐፍ ቅዱስ ስልጣን በታች ሆኖ መፈተን አለበት ብሎ ያጠናክራል። ለምሳሌ Assemblies of God በ2025 ባወጣው ኦፊሴላዊ የአቋም መግለጫ ላይ የትንቢት ስጦታ ዛሬም ንቁ ሆኖ እንደሚቀጥል ይቀበላል፤ ነገር ግን ማንኛውም የትንቢት ንግግር ሁልጊዜ ከመጽሐፍ ቅዱስ ጋር ተፈትኖ መመዘን እንዳለበት ያጠናክራል።

ሦስት የተለያዩ ደረጃዎች

Assemblies of God ራሱ በ2025 ባወጣው "Modern-Day Apostles" በተሰኘው የአቋም መግለጫ ላይ እጅግ ጠቃሚ የሆነ ልዩነት ያስቀምጣል፤ የዛሬ ሰዎች ወንጌልን በማስፋፋት፣ ቤተክርስቲያን በመትከልና ሚስዮናዊ ስራ በመስራት "apostolic" በሆነ መንፈስ ሊሰሩ እንደሚችሉ ይቀበላል፤ ይህ ግን ከጥንት ሐዋርያት ጋር ተመሳሳይ የሆነ የመሠረት ጣይ ስልጣን ወይም የመጽሐፍ ቅዱስ ትምህርት ማምረት ስልጣን ይሰጣቸዋል ማለት እንዳልሆነ በጥብቅ ያስቀምጣል።

የ"ዘመናችን ሐዋርያት" እውነተኛ ችግር ፤ ስልጣን እንጂ ስም አይደለም

ችግሩ ሁልጊዜ "ሐዋርያ" ወይም "ነቢይ" የሚለውን ስም መጠቀም ብቻ አይደለም፤ ይልቁንም ከዚያ ስም ጋር የተጣበቀው የስልጣን አስተሳሰብ ነው። አንድ መሪ "እኔ ሐዋርያ ነኝ ስለዚህ ቃሌን መቃወም እግዚአብሔርን መቃወም ነው" ብሎ ሲናገር፣ ጉዳዩ ከቀላል ማዕረግ አጠቃቀም ወደ ከባድ የስልጣን ብልሹነት ይለወጣል። ይህ ዓይነት አነጋገር ተከታዮች ቃሉን መጠየቅ፣ ማጣራት ወይም መቃወም እንደ መንፈሳዊ ወንጀል እንዲቆጠር ያደርጋል፤ በዚህም ተከታዮች የመንፈሳዊ ብልሹነት ሰለባ ይሆናሉ። Assemblies of God ራሱ ለዚህ አደጋ በተለይ ያስጠነቅቃል፤ "ሐዋርያ" የሚለው ማዕረግ ራስን ለማክበር፣ ሌሎችን ለመቆጣጠር ወይም ተጠያቂነትን ለማምለጥ የሚያገለግል ከሆነ ይህ የመንፈሳዊ ብልሹነት ግልጽ ምልክት እንደሆነ ያስተምራል።

የአዲስ ኪዳን ሙሉ የአገልግሎት ካርታ

በኢትዮጵያ ተደጋግሞ የሚታይ የነገረ መለኮት ስህተት፣ አዲስ ኪዳን የሚዘረዝራቸውን የተለያዩ ሚናዎችና ማዕረጎች በአንድ ካሪዝማቲክ ግለሰብ ውስጥ አጠቃልሎ የማስገባት ዝንባሌ ነው። ኤፌሶን 4፥11ን ብቻውን ተነጥሎ ከማንበብ ይልቅ ከሌሎች የአዲስ ኪዳን የመሪነት ጥቅሶች ጋር አጣምረን ማየት ይገባል፤ ከዚህ በታች ያለው ሰንጠረዥ ዘጠኙን ምድቦች በአንድነት ያሳያል፦

ይህ ሰንጠረዥ ከባድ የምድብ ስህተትን ይከላከላል፦ ኤፌሶን 4 ለዘመኑ መሪ ሁሉ አዲስ የስልጣን እርከን የመፍጠር ፈቃድ አይሰጥም። ክርስቶስ አገልጋዮችን የሚሰጠው "ቅዱሳንን ለአገልግሎት ስራ ለማዘጋጀት" እና "ለክርስቶስ አካል ህንጻ" ነው (ኤፌሶን 4፥12)።

የኢትዮጵያ ችግር፦ "ማዕረግ" እና "አገልግሎት" ሲቀላቀሉ

የኢትዮጵያ ፕሮቴስታንት (ወንጌላውያን) አብያተ ክርስቲያናት የቅርብ ጊዜ ታሪክና ተሞክሮ፣ ይህንን የሐዋርያነትና የነቢይነት ጥያቄ በጥልቀት ለመመርመር እጅግ ግሩምና ሕያው የሆነ ማሳያ (Living laboratory) ይሰጠናል። ዛሬ ላይ ቆመን የቤተ ክርስቲያኒቱን ጉዞ ስንቃኝ፣ አስደናቂ ከሆነው የነፍሳት መዳንና መስፋፋት ጋር ጎን ለጎን የተዘሩ ፈተናዎችን እንመለከታለን፦ ከፍተኛ የቤተ እምነት መከፋፈል፣ "ልዩ የነቢይነትና የፈውስ ጸጋ አለኝ" የሚሉ ግለሰቦች መብዛት፣ እንዲሁም የአማኙን ትኩረት ከክርስቶስ መስቀል አውጥቶ በምድራዊ ሥጋዊ ስኬት ላይ ያሰረው የብልጽግና ትምህርት (Prosperity Gospel) በስፋት መንሰራፋት የአደባባይ ሀቅ ሆኗል። ይህ ትዕይንት ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በመልካሙ ስንዴ መካከል ጠላት እንክርዳድን እንደሚዘራ ያስጠነቀቀውን (ማቴ 13፥24-30) የቃሉን እውነት በተጨባጭ የሚያስታውስ መንፈሳዊ አውድ ነው።

ሆኖም፣ በዚህ ፈታኝ መንፈሳዊ ሁኔታ ውስጥ እጅግ ልንጠነቀቅበት የሚገባ አንድ ትልቅ ሚዛን አለ። ይኸውም፣ የጰንጤቆስጤ መንፈሳዊ እንቅስቃሴን ሙሉ በሙሉ አሳሳች ከሆነው የብልጽግና ወንጌል ጋር አንድ አድርጎ መፈረጅ፣ ወይም ደግሞ በሥነ-መለኮት ዕውቀት ማነስም ሆነ በባህል ተጽዕኖ "ሐዋርያ" እና "ነቢይ" የሚል ስያሜ የሚጠቀሙትን አገልጋዮች ሁሉ በጅምላ "ሐሰተኛ" ብሎ መደምደም ፍጹም ታሪካዊና ሥነ-መለኮታዊ ስሕተት ነው። የመንፈስ ቅዱስ እውነተኛ አሠራር፣ የጸጋ ስጦታዎችና መለኮታዊ ፈውስ ዛሬም በቤተ ክርስቲያን ውስጥ እንዳሉ ቃሉ ያረጋግጥልናል (1ቆሮ 12)። የሐሰተኞች መብዛት፣ የእውነተኛውን መንፈስ ቅዱስ አሠራርና በቅንነት የሚያገለግሉትን ቅዱሳን ዋጋ ሊያስተባብል አይችልም።

ስለዚህ፣ ከስሜታዊ ፍርድና ከጅምላ ውንጀላ ወጥተን፣ እውነተኛው መንፈሳዊ መለኪያችን መሆን ያለበት አንዱ ጥያቄ፦ "ይህ የተወሰነ ትምህርት፣ መንፈሳዊ ልምምድ ወይም የአገልግሎት ዘይቤ፣ ከእውነተኛው የአዲስ ኪዳን መጽሐፍ ቅዱሳዊ መሠረት ጋር ይስማማል ወይ?" የሚለው ብቻ ነው። የቤርያ ሰዎች የጳውሎስን ትምህርት እንኳ "ነገሩ እንደዚሁ ይሆንን?" ብለው ዕለት ዕለት መጻሕፍትን እየመረመሩ እንደፈተኑት (የሐዋ 17፥11)፣ የዘመኑ አማኝም የሚሰማውንና የሚያየውን ሁሉ በቃሉ ሚዛን ላይ ሊመዝን ግድ ይለዋል። ይህ ዓይነቱ ጥልቅና መጽሐፍ ቅዱሳዊ ምርመራ፣ እውነቱን ከሐሰት ለመለየት ቀጥሎ የቀረቡትን ወሳኝ ጥያቄዎች ማንሣትና መመለስ ይኖርበታል፦

ይህ ዘዴ ከቀላሉ "እርሱ ሐዋርያ ነው?" ከሚለው ጥያቄ የበለጠ ጠንካራ የመጽሐፍ ቅዱስ ዘዴ ይሆናል።

ሁለት ተግባራት፣ ሁለት ደረጃዎች

ብዙ ጊዜ "ሐዋርያነት" እና "ትንቢት" አንድ ላይ ተደባልቀው ይታያሉ፤ ነገር ግን መጽሐፍ ቅዱስ በራሱ እነዚህን ሁለት ተግባራት በተለያየ መንገድ ይይዛቸዋል። ጳውሎስ ስለ ትንቢት ስጦታ አጠቃቀም ደንብ ሲሰጥ "ነቢያትም ሁለት ወይም ሦስት ሆነው ይናገሩ ሌሎችም ይለዩ" ይላል (1ኛ ቆሮንቶስ 14፥29)። ይህ ጥቅስ በጴንጤቆስጤ ትርጓሜ ውስጥ እጅግ ወሳኝ ቦታ ይይዛል፤ "ነቢይ ተናግሯል" የሚለው ሐቅ ብቻውን "የተናገረው ሁሉ ስህተት የለሽ ነው" ማለት አለመሆኑን በግልጽ ያሳያል። የተጠቀመው ቃል "ይለዩ" ማለት "በጥንቃቄ ይመዝኑ፣ ይለዩ" ማለት ሲሆን፣ ይህ ተግባር ለተራ አማኝ ብቻ ሳይሆን ለቤተክርስቲያን ማህበረሰብ በሙሉ የተሰጠ ሃላፊነት ነው።

ጳውሎስ ለተሰሎንቄ ምዕመናን ሲጽፍ "ትንቢትን አትናቁ፤ ሁሉን ፈትኑ መልካሙን ያዙ፤" ይላል (1ኛ ተሰሎንቄ 5፥20-21)። ይህ ጥቅስ ሁለት ተቃራኒ የሚመስሉ ትእዛዞችን በአንድነት ይይዛል። ብዙ ጊዜ ክርስቲያኖች ወደ አንዱ ጽንፍ ብቻ ያዘነብላሉ፤ ወይ ትንቢትን ሙሉ በሙሉ ውድቅ በማድረግ ወይም ትንቢትን ያለምንም ጥያቄ በመቀበል። ጳውሎስ ግን ሁለቱንም አብሮ ይይዛል፤ ትንቢት እውነተኛ ስጦታ ስለሆነ መናቅ የለበትም፣ ነገር ግን ትንቢት ከሰው አፍ ስለሚወጣ ስህተት ሊደባለቅ ስለሚችል መመርመር አለበት። "ሁሉን ፈትኑ" የሚለው ትእዛዝ ደግሞ መመዘኛው ራሱ ምንድነው ብለን እንድንጠይቅ ይመራናል፤ መልሱ ደግሞ ሁልጊዜ የተጻፈው መጽሐፍ ቅዱስ ራሱ ነው።

በፍሬያቸው ታውቋቸዋላችሁ ፤ ማቴዎስ 7፥15-20

ኢየሱስ በተራራ ስብከቱ ማጠቃለያ ላይ አማኞችን "የበግ ለምድ ለብሰው ከሚመጡባችሁ በውስጣቸው ግን ነጣቂዎች ተኵላዎች ከሆኑ ከሐሰተኞች ነቢያት ተጠንቀቁ። ከፍሬያቸው ታውቋቸዋላችሁ።" ብሎ ያስጠነቅቃል (ማቴዎስ 7፥15-16)። ሐሰተኛ ነቢይ ከውጭ ሲታይ ልክ እንደ በግ ገራገር፣ የቤተክርስቲያን ልብስ ለብሶ ይታያል፤ ውስጡ ግን ተኩላ ማለት አጥፊ፣ ራስ ወዳድ ተፈጥሮ ይይዛል። ውጫዊ መልክ ብቻውን በቂ የመመዘኛ መስፈርት አይደለም። ከዚያ በኋላ ኢየሱስ የሚሰጠው መስፈርት "ፍሬ" ነው እንጂ ትልቅ ስብሰባ መሰብሰብ፣ ብዙ ተከታዮች ማፍራት፣ ትልቅ መድረክ መያዝ ወይም ብዙ ገንዘብ መሰብሰብ አይደለም።

ነቢይነት፣ ትንቢት እና የኢትዮጵያ ጴንጤቆስጤ አውድ

በኢትዮጵያ ወንጌላውያን (ፕሮቴስታንት) አማኞች መካከል የሚደረገው መንፈሳዊ ውይይት፣ እጅግ ጥንቃቄ የተሞላበትና በቃሉ ሚዛን ላይ የተመሠረተ ጥልቅ መለየትን ይሻል። በአንድ በኩል፣ ትንቢት በአዲስ ኪዳን መንፈሳዊ ሥርዓት ውስጥ ያለ፣ ዛሬም የሚሠራና ቤተ ክርስቲያንን የሚያንጽ የጸጋ ስጦታ መሆኑን መቀበል አለብን፤ በሌላ በኩል ደግሞ፣ ይህንን የጸጋ ስጦታ ሽፋን በማድረግ "ፈጽሞ ሊመረመር የማይችል ልዩ የነቢይነት ማዕረግና አምባገነናዊ ሥልጣን አለኝ" የሚለውን አደገኛ አካሄድ አጥብቀን መቃወም ግድ ይለናል። ጤናማውና ጥንታዊው የጰንጤቆስጤ ሥነ-መለኮት እንደሚያስተምረን፣ መንፈስ ቅዱስ ዛሬም ለሕዝቡ እንደሚናገር ሳናስተባብል፣ የሐሰት ትንቢትንና ሐሰተኛ ነቢያትን በድፍረት መቃወምና ማጋለጥ እንችላለን። ሐዋርያው ጳውሎስ በመንፈስ ቅዱስ ምሪት ይህንን ወሳኝ መርህ ሲያስቀምጥ፣ "ነቢያትም ሁለት ወይም ሦስት ሆነው ይናገሩ ሌሎችም ይለዩ" (1ቆሮ 14፥29) ይላል። ይህ ኃይለኛ ቃል የሚያሳየን ታላቅ እውነት አለ፦ በመካከላችን የትንቢት መኖር መንፈሳዊ ማመዛዘንን (Discernment) አያስቀርም፤ ይልቁንም ትንቢት ራሱ የበለጠ ጥብቅ ማመዛዘንን፣ በቃሉ መፈተንንና መመርመርን በጥብቅ ይጠይቃል።

ይህ መጽሐፍ ቅዱሳዊ የ"መመዘንና መፈተን" መርህ፣ በተለይም ትንቢታዊ ንግግሮች የሰዎችን የዕለት ተዕለት ሕይወትና አቅጣጫ በሚወስኑ ወሳኝ ጉዳዮች ላይ ሲነጣጠሩ እጅግ አስፈላጊ ይሆናል። ዛሬ ዛሬ የብዙዎችን ሕይወት ሲያመሰቃቅል የምናየው፣ "መንፈስ ተናገረኝ" በሚል ሽፋን በሰዎች የግል ሕይወት ውስጥ የሚደረግ ጣልቃ ገብነት ነው። ይህም ትንቢት ከተቀደሰው ጋብቻ፣ ከሥራና የንግድ አቅጣጫ፣ ከስደትና ውጭ ሀገር ጉዞ፣ ከበሽታ ፈውስ ማረጋገጫ፣ ከፖለቲካዊና ብሔራዊ ትንበያዎች፣ አልፎ ተርፎም አስገዳጅ ከሆኑ የገንዘብ መዋጮዎች ጋር ሲያያዝ አደጋው እጅግ የከፋ ይሆናል። ምእመን ሕይወቱን በቃሉ ብርሃንና በመንፈስ ቅዱስ ውስጣዊ ምሪት መምራት ሲገባው፣ በ"ነቢይ" ቃል ብቻ እንዲጠረነፍ ይገደዳል።

እዚህ ላይ ክርስቲያኑ ሊያስተውለው የሚገባው ትልቁ መንፈሳዊ እውነት ይህ ነው፦ ማንም ሰው ትንቢት ተናግሮ "የእኔ ቃል ሊመረመር አይችልም፣ ከእግዚአብሔር ስለሆነ ዝም ብላችሁ ተቀበሉ" ካለ፣ ያ ግለሰብ ቀድሞውኑ በ1ኛ ቆሮንቶስ 14 ከተቀመጠው ሥርዓት ውጭ እያመጸ ነው ማለት ነው። ሊመረመርና ሊፈተን የማይችል ትንቢት መጽሐፍ ቅዱሳዊ አይደለም። ትንቢት በቃሉ ሚዛን የማይመዘን ከሆነ፣ ያ ንግግር ከእግዚአብሔር መንፈስ ሳይሆን፣ የአማኞችን ሕሊና ለመቆጣጠርና ነጻነታቸውን ለመንጠቅ ከተዘረጋ የሥጋ ወይም የጨለማ ወጥመድ የመነጨ መሆኑን በማስተዋል ነቅተን ልንጠብቅ ይገባል።

በዚህ መንገድ ክላሲካል ጴንጤቆስጤ ነገረ መለኮት የመንፈስ ቅዱስ ስጦታዎችን እያረጋገጠ በተመሳሳይ ጊዜ ነቢያዊ አምባገነንነትን ውድቅ ማድረግ ይችላል።

ብልጽግና ወንጌል ምንድነው?

"የብልጽግና ወንጌል" ወይም "የእምነት ቃል" በመባል የሚታወቀው የዘመናችን አሳሳች ትምህርት፣ በዋናነት የሚያተኩረው "እምነትን" እንደ መሣሪያ በመጠቀም ቁሳዊ ትርፍን በማጋበስ ላይ ነው። ይህ ትምህርት፣ በአዎንታዊ ንግግር እና "ዘር መዝራት" በሚል አሳሳች የገንዘብ ማሰባሰቢያ ልምምድ አማካኝነት፣ ማንኛውም አማኝ በዚህ ምድራዊ ሕይወት የገንዘብ፣ የጤናና የቁሳዊ ብልጽግና ፍጹም ኪዳናዊ መብት እንዳለው አድርጎ ይሰብካል። ይህ ሥጋዊ አቀራረብ፣ የሰውን ልጅ ሥቃይ፣ መከራና የሉዓላዊውን እግዚአብሔርን ጥልቅ ፈቃድ ወደ ጎን በመተው፣ አምላክን የሰው ልጅ ሥጋዊ ምኞት ማሟያ ማሽን አድርጎ የሚያሳንስ ከባድ መንፈሳዊ ስሕተት ነው።

የዚህ ትምህርት ስሕተት ያለው "እግዚአብሔር አያበለጽግም ወይም አይባርክም" በሚለው ሐሳብ ላይ አይደለም፤ አምላካችን የመልካም ስጦታዎች ሁሉ ምንጭ ነውና (ያዕቆብ 1፥17)። ትልቁና አደገኛው የዶክትሪን መርዝ ያለው ግን፣ የሰውን ልጅ ከዘለዓለም ሞትና ከኃጢአት ባርነት ነጻ ያወጣውን የክርስቶስን ክቡር የመስቀል ላይ የድነት ወንጌል፣ "እግዚአብሔር ያበለጽግሃል" ወደሚል ጥልቀት የለሽና ጊዜያዊ የቁስ ግብ ማውረዱ ላይ ነው።

ሐዋርያው ጳውሎስ በመንፈስ ቅዱስ መሪነት ይህንን የዘመን መጨረሻ ፈተና አስቀድሞ ሲያይ፣ "አእምሮአቸው በጠፋባቸው እውነትንም በተቀሙ፥ እግዚአብሔርን መምሰል ማትረፊያ የሚሆን በሚመስላቸው ሰዎች መካከል ክፉ ክርክር ይወለዳል።" (1ጢሞ 6፥5) በማለት አጥብቆ አስጠንቅቋል። መንፈሳዊነትን የምድራዊ ሀብት ማጋበሻ አድርጎ ማቅረብ፣ የክርስቶስን ሐቀኛ ወንጌል ከመካድ አልፎ፣ የዋሆችን ምእመናን አይን ከሰማያዊውና ከዘለዓለማዊው ተስፋ መንቅሎ በሚጠፋው የምድር ሣር ላይ እንዲያተኩር የሚያደርግ አደገኛ ወጥመድ መሆኑን፣ ዛሬ ያለችው ቤተ ክርስቲያን በንቃት ልትገነዘበው ይገባል።

ይህ ሰንጠረዥ አንድ አስፈላጊ ማስጠንቀቂያ አለው፦ በረከት፣ ሀብት ወይም ጤና በራሳቸው ክፉ አይደሉም። ችግሩ እነዚህን ነገሮች የወንጌል ዋና መልእክት ማድረግ ነው።

"እግዚአብሔር ያሟላል" ፤ ፊልጵስዩስ 4፥19 በአውዱ ውስጥ

ብዙ ጊዜ የብልጽግና ሰባኪያን ፊልጵስዩስ 4፥19ን "አምላኬም እንደ ባለ ጠግነቱ መጠን በክብር በክርስቶስ ኢየሱስ የሚያስፈልጋችሁን ሁሉ ይሞላባችኋል።" የሚለውን ውድ ቃል፣ እንደ ማለቂያ የሌለው የገንዘብ ማውጫ ካርድ ሲጠቀሙበት ይስተዋላል። ነገር ግን፣ ይህንን መለኮታዊ ተስፋ ከታሪካዊና ሥነ-መለኮታዊ ዐውዱ ነጥሎ ማንበብ፣ የቃሉን ክቡር ዓላማ ክፉኛ ያዛባል። ሐዋርያው ጳውሎስ ይህንን መልእክት የጻፈው በምቾት ካባ ውስጥ ሆኖ ሳይሆን፣ በሮም የእስር ቤት ሰንሰለት ታስሮ ነው። ቃሉ የተነገረው ለግል ብልጽግና ፈላጊዎች ሳይሆን፣ ጳውሎስ በችግሩ ጊዜ ላሳዩት የፍቅር ማኅበርና ለላኩለት የገንዘብ ድጋፍ (ፊልጵ 4፥14-18) ምስጋና ለሚያቀርብላቸው፣ ራሳቸውን አሳልፈው ለሰጡ የፊልጵስዩስ ቅዱሳን ነው። ሐዋርያው ከዚህ ተስፋ በፊት ባሉት ቁጥሮች፣ "መዋረድንም አውቃለሁ መብዛትንም አውቃለሁ፤ ... መጥገብንም መራብንም መትረፍንም ማጣትንም በሁሉ ተምሬአለሁ።" (ፊልጵ 4፥12) በማለት፣ እውነተኛ መንፈሳዊነት በውጫዊ የቁስ መትረፍረፍ ላይ ያልተመሠረተ ጥልቅ የእግዚአብሔር ህልውና ዕረፍት መሆኑን ያስተምረናል። ስለዚህ፣ "እግዚአብሔር ያሟላል" የሚለው ተስፋ፣ ምድራዊ የቅንጦት ዋስትና ሳይሆን፣ አማኞች ለእግዚአብሔር መንግሥት ሥራ በልግስና ሲሳተፉ፣ አምላክ ደግሞ በራሱ ጥበብና ጊዜ የዕለት ጉርሳቸውንና መንፈሳዊ ጸጋቸውን እንደሚያበዛላቸው የሚያረጋግጥ የኪዳን አባታዊ ዋስትና መሆኑን ያሳየናል።

ገንዘብ ፍቅርና ሐሰተኛ አስተማሪዎች ፤ 1ኛ ጢሞቴዎስ 6

ሐዋርያው ጳውሎስ ለመንፈሳዊ ልጁ ለጢሞቴዎስ በጻፈው አደራ ውስጥ፣ "ገንዘብን መውደድ የክፋት ሁሉ ሥር ነውና፥ አንዳንዶች ይህን ሲመኙ፥ ከሃይማኖት ተሳስተው በብዙ ሥቃይ ራሳቸውን ወጉ።" (1ጢሞ 6፥10) በማለት እጅግ ዘግናኝ የሆነ መንፈሳዊ አደጋን ያሳያል። እዚህ ላይ መደረግ ያለበት ትኩረት ፣ "ገንዘብ ራሱ" ኃጢአት ነው በሚል የተሳሳተ ድምዳሜ ላይ ሳይሆን፣ "ገንዘብን መውደድ" (በግሪኩ፡ Philarguria) በተባለው የልብ ጣዖት አምልኮ ላይ ነው። ገንዘብ የልብ ዙፋን ላይ ሲወጣ፣ አማኙን ከእግዚአብሔር ፍቅር ነጥሎ፣ በመጨረሻም ነፍሱን በማይፈወስ መንፈሳዊ ቁስል ይወጋዋል። እግዚአብሔርን መምሰል ማትረፊያ (የገንዘብ ምንጭ) የሚመስላቸው ሰዎች እንደሚነሡ ቃሉ አስቀድሞ አስጠንቅቋል (1ጢሞ 6፥5)። ለዘመናችን ቤተ ክርስቲያን የተሰጠው ጠንካራ የመመርመሪያ መርህ ይህ ነው፦ እውነተኛ መጽሐፍ ቅዱሳዊ አገልግሎት የተሰጠው፣ ሰዎችን ወደ ክርስቶስ ለማምጣትና ነፍሳትን ለማገልገል እንጂ፤ ምእመናንን የገንዘብ ማምረቻ ማሽንና የአገልጋዩን የቅንጦት ኑሮ መደጎሚያ መሣሪያ ለማድረግ አይደለም። መሠዊያው ወደ ገበያ ሥፍራ፣ አገልጋዩም ወደ ነጋዴነት ሲቀየር፣ እዚያ ሥፍራ ያለው የክርስቶስ መንፈስ ሳይሆን የገንዘብ ጣዖት (ማሞን) መሆኑን መንፈሳዊው ሰው ነቅቶ ሊያስተውል ይገባል።

የመስቀል ወንጌልና የብልጽግና ወንጌል ልዩነት

የክርስትና እምነት ዋና ትምህርት የሆነው "የመስቀሉ ሥነ-መለኮት" ፣ ዛሬ በሰፊው ከሚሰበከው ምድራዊ የክብርና የድሎት ሥነ-መለኮት ጋር ፍጹም ተቃራኒ ነው። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ እውነተኛ ተከታዮቹን ሲጠራ፣ "እኔን መከተል የሚወድ ቢኖር፥ ራሱን ይካድ መስቀሉንም ተሸክሞ ይከተለኝ።" (ማቴ 16፥24) የሚል ጥብቅ የሕይወት ዋጋ ጠይቋል። እውነተኛው ወንጌል "ክርስቶስን ተቀበል፣ ከዚያም ሕይወትህ ያለ አንዳች መከራ የድሎትና የምቾት አልጋ ይሆንልሃል" የሚል ሐሰተኛ ማባበያ አይሰጥም። ይልቁንም፣ "ክርስቶስን ተከተል፣ ስለ ስሙ መከራን ተቀበል፣ መስቀልህን ተሸከም፣ በእርሱ ጸጋ ጸንተህ እስከ ሞት ታመን" የሚል ጥልቅ የደቀ መዝሙርነት ጥሪ ያቀርባል። መስቀል ምቾት ማግኛ ሳይሆን ራስን መካጃ የሞት መሣሪያ ነው። ሐዋርያ ጳውሎስ ይህንን እውነት ሲያጸና፣ "በእውነትም በክርስቶስ ኢየሱስ እግዚአብሔርን እየመሰሉ ሊኖሩ የሚወዱ ሁሉ ይሰደዳሉ።" (2ጢሞ 3፥12) በማለት ጽፏል። በክርስቲያናዊ ሕይወት ውስጥ መከራ፣ በሽታ ወይም የኢኮኖሚ ፈተና መኖሩ ራሱ የእምነት ማነስ ወይም የውድቀት ማረጋገጫ አይደለም። የብልጽግና ወንጌል ግን ይህንን መጽሐፍ ቅዱሳዊ እውነት ዘቅዝቆ በመገልበጥ፣ "መከራና ድህነት ማለት የእምነት እጥረት ወይም የእርግማን ምልክት ነው" የሚል እጅግ ጨካኝና ሰዎችን በኩነኔ የሚገርፍ ትምህርት ያስተምራል። ይህ ትምህርት ከመስቀሉ ወንጌል ጋር በቀጥታ የሚጋጭ፣ የክርስቶስን መከራ የሚያቃልልና፣ ምእመናንን ለከፋ መንፈሳዊና ስነ-ልቦናዊ ስብራት የሚዳርግ የዘመናችን አደገኛ መርዝ መሆኑን ማስተዋል አፋጣኝ የቤተ ክርስቲያን የቤት ሥራ ነው።

ከ"ዘር መዝራት" ወደ "ትንቢታዊ ግፊት" ፤ የሥልጣን መዛባት

በኢትዮጵያ ወንጌላውያን አብያተ ክርስቲያናት ውስጥ እጅግ አደገኛውና ልብን የሚያደማው ሥነ-መለኮታዊ መዛባት፣ የገንዘብ ጥያቄ "ከማይመረመር" የነቢይነት ሥልጣን ጋር ተጣምሮ ሲቀርብ ነው። ዛሬ በመሠዊያው ላይ "ስጥ፣ ምክንያቱም እግዚአብሔር ነግሮኛል!"፣ "ይህንን የተወሰነ የገንዘብ መጠን እንደ ዘር ዝራ፣ የተዘጋው በረከትህ ይከፈታል!"፣ ወይም "ይህንን ካልሰጠህ በእግዚአብሔር ነቢይ ላይ እያመጽክ ስለሆነ እርግማን ይከተልሃል!" የሚሉ አስፈሪና አስገዳጅ ንግግሮች በስፋት ይሰማሉ። እነዚህ ንግግሮች በጥልቅ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ሚዛን ሊመረመሩ ይገባል፤ ምክንያቱም ይህ ዓይነቱ አሠራር፣ በነጻ ፈቃድና በፍቅር የሚደረገውን ክርስቲያናዊ ልግስና (2ቆሮ 9፥7) ወደ ፍጹም መንፈሳዊ ማስገደድ እና ማጭበርበር የለወጠ ነውና። እውነት ነው፣ አዲስ ኪዳን የመዝራትና የማጨድን መንፈሳዊ ምስል ያስተምራል (ገላ 6፥7-8)፤ ነገር ግን ይህ ምስል ከዐውዱ ተነጥሎ፣ ከእግዚአብሔር ጋር ለሚደረግ ሜካኒካዊ የገንዘብ ልውውጥ መሣሪያ ሊሆን ፈጽሞ አይችልም። ሐዋርያው ጳውሎስ የመዝራትን ምስል የተጠቀመው ርኅራኄን፣ መንፈሳዊ ኢንቨስትመንትንና የልብን ንጽሕና ለማስተማር እንጂ፣ ተአምራት የሚገዙበትን የሂሳብ ቀመር ለመሥራት አልነበረም።

መስቀሉ ዋጋው በክርስቶስ ደም የተከፈለ መለኮታዊ ጸጋ በመሆኑ፣ የሰውን ልጅ የሃይማኖታዊ ንግድ ሥሌት ከመሠረቱ ያፈረሰዋል። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የዋጀን "በሚጠፋ ብርና ወርቅ" ሳይሆን በክቡር ደሙ ነው (1ጴጥ 1፥18)። ቤተ ክርስቲያን የጸጋ ማከፋፈያ እንጂ የሸቀጥ ገበያ አደባባይ ልትሆን አትችልም። ክርስቶስ ሸቀጥ አይደለም! መንፈስ ቅዱስ በገንዘብ የሚሸጥ ዕቃ አይደለም! ትንቢት ለከፍተኛ ተጫራች የሚሰጥ አገልግሎት አይደለም! መለኮታዊ ፈውስ በባንክ ሂሳብ የሚገዛ መድኃኒት አይደለም! ጸሎትና ወንጌልም በገንዘብ የሚተመኑ የገበያ ሸቀጦች አይደሉም! መለኮታዊውን ጸጋ በምድራዊ ገንዘብ ለመለወጥ መሞከር፣ ጌታ ኢየሱስ በጅራፍ የገረፋቸውንና መዓዱን የገለበጠባቸውን የቤተ መቅደስ ነጋዴዎች (ማቴ 21፥12) ዛሬ በአዲስ መልክ ወደ ቤተ ክርስቲያን እንደማስገባት ይቆጠራል።

ይህንን መንፈሳዊ ኃይልን ከገንዘብ ጋር የማያያዝ አደገኛ አካሄድ አስመልክቶ፣ የሐዋርያት ሥራ መጽሐፍ የጠንቋዩን የስምዖንን ታሪክ በማንሣት ለዘመናችን ቤተ ክርስቲያን ታላቅ ማስጠንቀቂያ ይሰጠናል። በሰማርያ ከተማ የነበረው ስምዖን፣ ሐዋርያት እጃቸውን ሲጭኑ መንፈስ ቅዱስ እንደሚሰጥ ባየ ጊዜ፣ ይህንን መለኮታዊ ኃይል በገንዘብ ሊገዛው አስቦ ለጴጥሮስና ለዮሐንስ ገንዘብ አቀረበ። የልቡ ሐሳብ መንፈሳዊውን ሥልጣን እንደ ምድራዊ የንግድ ዕቃ ተደራድሮ መግዛት ነበር። ነገር ግን፣ በመንፈስ ቅዱስ የተሞላው የሐዋርያው የጴጥሮስ ምላሽ፣ የእግዚአብሔር ጸጋ በምድራዊ ሃብት እንደማይገዛ በጽኑ የሚያስረግጥ ነጎድጓዳዊ ተግሣጽ ነበር፦ "የእግዚአብሔርን ስጦታ በገንዘብ እንድታገኝ አስበሃልና ብርህ ከአንተ ጋር ይጥፋ... ልብህ በእግዚአብሔር ፊት የቀና አይደለምና" (የሐዋ 8፥20-21)።

ይህ ክስተት በቤተ ክርስቲያን ታሪክ "ሲሞኒ" (መንፈሳዊ ሥልጣንን ወይም ጸጋን በገንዘብ የመግዛትና የመሸጥ ኃጢአት) የሚባለውን ታላቅ ክህደት ያስተዋወቀ ነው። የዚህ ታሪክ መንፈሳዊ ትምህርት ለዛሬዋ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን እጅግ ግልጽና ቀጥተኛ ነው፦ "ዘር ዝሩና ፈውስን አግኙ"፣ "ገንዘብ አምጡና ትንቢት እንነግራችኋለን" ብሎ ጸጋን የሚሸጥ ማንኛውም አገልጋይ፣ የቅዱስ ጴጥሮስን ሐዋርያዊ አደራ ሳይሆን የጠንቋዩን የስምዖንን የንግድ መንፈስ የተላበሰ መሆኑን ያረጋግጣል። የእግዚአብሔር ኃይል አይገዛም፤ አይሸጥምም፤ በልጁ በክርስቶስ ኢየሱስ በኩል በነጻ የሚሰጥ የፍቅር ስጦታ ብቻ ነው!

ሌላ ወንጌልና ሌላ ኢየሱስ ፤ ገላትያ 1፥6-9 እና 2ኛ ቆሮንቶስ 11፥4

ሐዋርያው ጳውሎስ ወደ ገላትያ ቤተ ክርስቲያን በላከው መልእክቱ፣ ከወትሮው አባታዊ ቃናው ወጣ ባለ እጅግ የከረረና የተቆረቆረ መንፈስ ይናገራል። "በክርስቶስ ጸጋ እናንተን ከጠራችሁት ወደ ልዩ ወንጌል እንዲህ ፈጥናችሁ እንዴት እንዳለፋችሁ እደነቃለሁ፤" በማለት የልብ ስብራቱንና መገረሙን ይገልጻል (ገላ 1፥6)። ቀጥሎም፣ የሐሰት ትምህርትን አደገኛነት በመንፈሳዊው ዓለም ለማስረገጥ ሰማይንና ምድርን የሚያናውጥ መለኮታዊ ፍርድ ያውጃል፦ "ነገር ግን እኛ ብንሆን ወይም ከሰማይ መልአክ፥ ከሰበክንላችሁ ወንጌል የሚለይ ወንጌልን ቢሰብክላችሁ፥ የተረገመ ይሁን" (ገላ 1፥8)። ይህ "የተረገመ ይሁን" የሚለው ቃል ሁለት ጊዜ መደጋገሙ፣ ጉዳዩ የሞትና የሕይወት ያህል ወሳኝ መሆኑን ያትማል። ወንጌልን የማሻሻል ወይም በሰዎች ፍላጎት ልክ የመቀየር ሙከራ፣ ተራ የዶክትሪን የሐሳብ ልዩነት ሳይሆን፣ ሰውን ከእግዚአብሔር ጸጋ ነጥሎ የዘለዓለም ፍርድን የሚያስከትል ከባድ መንፈሳዊ ክህደት ነው።

ከዚህም ጋር ተያይዞ፣ ጳውሎስ ለቆሮንቶስ ሰዎች ሲጽፍ፣ "የሚመጣውም ያልሰበክነውን ሌላ ኢየሱስ ቢሰብክ..." (2ቆሮ 11፥4) በማለት ሌላ የጠለቀ አደጋ ያሳያል። ይህ ኃይለኛ ሐሳብ የዘመናችንን ቤተ ክርስቲያን በጥልቀት ሊመረምር ይገባል፦ በመድረክ ላይ "ኢየሱስ" የሚለው ስም ስለተጠራ፣ ወይም መዝሙር ስለተዘመረ ብቻ ትምህርቱ ሁሉ ትክክል ነው ማለት አይደለም። ምክንያቱም በመጽሐፍ ቅዱስ ያልተገለጠ የራሳቸው ፈጠራ የሆነ "ሌላ ኢየሱስ"፣ እና ከመስቀሉ ኃይል ያፈነገጠ "ልዩ ወንጌል" በሐሰተኞች ሊሰበክ እንደሚችል ቃሉ አስቀድሞ አስጠንቅቆናልና። የመለወጫው ዋነኛ መለኪያ መሆን ያለበት አገልጋዩ የሚጠቀምበት ቃላት ሳይሆን፣ የሚሰብከው ክርስቶስ ሐዋርያት በደማቸው ከመሰከሩለት የመስቀሉ ክርስቶስ ጋር የሚስማማ መሆኑን ማረጋገጥ ነው።

ራስን ከፍ ማድረግ ፤ 2ኛ ቆሮንቶስ 11

በአዲስ ኪዳን ቤተ ክርስቲያን ታሪክ ውስጥ፣ ራሳቸውን "ታላላቅ ሐዋርያት" ብለው የሾሙና በማዕረግ ያበጡ ሐሰተኛ መምህራን የቆሮንቶስን ምእመናን አውከዋቸው ነበር። የእነዚህ ሰዎች ዋነኛ መለያቸው፦ ውጫዊ የንግግር ችሎታ፣ ሰዎችን በካሪዝማ የማስገረም ጥበብ፣ ራሳቸውን በአጋነኑ የራእይ ትረካዎች ከፍ ማድረግ፣ እና ምድራዊ ክብርንና የተከታይን ጭብጨባ ማሳደድ ነበር። ሐዋርያ ጳውሎስ ግን የነዚህን የሐሰት ሐዋርያት ትዕቢት የሚያፈራርሰው፣ በሚያስደንቅ የመስቀል ሥነ-መለኮት ነው፤ እርሱ የሐዋርያነት ማረጋገጫ አድርጎ የሚያቀርበው መገለጡን ወይም ያደረገውን አስደናቂ ተአምራት ሳይሆን፣ ስለ ወንጌል የተቀበለውን ውርደት፣ እስራት፣ ግርፋት፣ ርሃብና የዕለት ተዕለት ድካም ነው (2ቆሮ 11፥23-30)።

የአንድ እውነተኛ የክርስቶስ አገልጋይ ዋነኛ ምልክቱ፣ ራሱን በዙፋን ላይ አስቀምጦ፣ የሥልጣን ካባ ደርቦ ምእመናንን ማስገበር ሳይሆን፣ በድካሙ ውስጥ የእግዚአብሔር ኃይል ፍጹም ሆኖ እንዲገለጥ (2ቆሮ 12፥9) ራሱን ባዶ በማድረግ ክርስቶስን ብቻ ከፍ ማድረግ ነው። ማንም "ሐዋርያ ነኝ" ባይ አገልጋይ ትኩረቱን ወደ ራሱ ክብር፣ ስኬት፣ ወይም ምድራዊ ግርማ ካዞረ፣ የሐዋርያነትን መሠረታዊ ዲኤንኤ (DNA) ስቷል። ዛሬም ቢሆን የአንድን አገልጋይ እውነተኛነት የምንመዝነው በሚያሳየው የውጭ ድምቀት፣ በሚነዳው መኪና፣ ወይም በሚለብሰው የሐር ልብስ ሳይሆን፤ በሕይወቱ በሚንጸባረቀው የክርስቶስ ትሕትና፣ የመስቀሉ ሸክምና ለበጎቹ ባለው ራስን አሳልፎ የመስጠት ፍቅር መሆን እንዳለበት ይህ ሐዋርያዊ ትምህርት በጉልህ ያስገነዝበናል።

ጴጥሮስ ሐሰተኛ ነቢያት በብሉይ ኪዳን ውስጥ እንደነበሩ ሁሉ፣ በአዲስ ኪዳን ማህበረሰብ ውስጥም ሐሰተኛ አስተማሪዎች እንደሚነሱ ያስጠነቅቃል (2ኛ ጴጥሮስ 2፥1)። የእነዚህ ሰዎች ችግር የተሳሳተ ትምህርት ብቻ ሳይሆን ህይወታቸው ራሱ ነው፤ ጴጥሮስ ስስት፣ ምኞት፣ ትዕቢትና የስልጣን ፍቅር ባህርያቸውን በዝርዝር ይገልጻል። ጴጥሮስ ደግሞ ለሽማግሌዎች "በእናንተ ዘንድ ያለውን የእግዚአብሔርን መንጋ ጠብቁ፤ ... ለመንጋው ምሳሌ ሁኑ እንጂ ማኅበሮቻችሁን በኃይል አትግዙ፤" ይላል (1ኛ ጴጥሮስ 5፥2-3)። "በኃይል አትግዙ" የሚለው ቃል ራሱ በጣም ጠንካራ ማስጠንቀቂያ ነው፤ እውነተኛ መንፈሳዊ መሪነት በሰዎች ላይ ጌትነት ማድረግ ወይም ተከታዮችን መቆጣጠር ፈጽሞ አይደለም።

ማዕረግ ሳይሆን ፍሬ — ምርመራው ከየት ይጀምራል?

አዲስ ኪዳን ቤተክርስቲያንን ሐሰተኛ አስተማሪዎችን በማዕረጋቸው እንድትለይ አያዘምንም። ይልቁንም ትምህርታቸውን፣ ባህርያቸውን፣ ፍሬያቸውን፣ ምግባራቸውን፣ ከክርስቶስ ጋር ያላቸውን ግንኙነትና የእግዚአብሔርን ህዝብ አያያዛቸውን እንድትመረምር ትልካለች። ኢየሱስ "ከፍሬያቸው ታውቋቸዋላችሁ" ይላል (ማቴዎስ 7፥16)፤ ጳውሎስ ራሳቸውን የክርስቶስ ሐዋርያት አስመስለው የሚያቀርቡ "ሐሰተኛ ሐዋርያትን" ያስጠነቅቃል (2ኛ ቆሮንቶስ 11፥13)፤ ጴጥሮስ በአታላይ ቃላት ሰዎችን የሚበዘብዙ አስተማሪዎችን ያጋልጣል (2ኛ ጴጥሮስ 2፥3)፤ ጳውሎስ ደግሞ ለገላትያ ሰዎች እንኳ ከሰማይ የመጣ መልአክ ቢመስል እንኳ ሌላ ወንጌል የሚያውጅ ሊጣል እንደሚገባ ያስተምራል (ገላትያ 1፥8)። ስለዚህ ተአምራት ብቻቸውን የመጨረሻ ማረጋገጫ ሊሆኑ አይችሉም።

ተቋማዊ አንድነትና መንፈሳዊ አንድነት

የኢትዮጵያ ፕሮቴስታንት ታሪክ ለዚህ ጥናት ጠቃሚ ተጨባጭ ምሳሌ ይሰጣል፦ ተቋማዊ አንድነትና ስነ-መለኮታዊ አንድነት የተያያዙ ቢሆኑም ተመሳሳይ አይደሉም። የኢትዮጵያ ወንጌላውያን አብያተ ክርስቲያናት ኅብረት (ECFE) እንደ አንድ የበላይ ማስተባበሪያ አካል ሆኖ፣ በወንጌላውያን አብያተ ክርስቲያናት መካከል ትብብርን፣ ኅብረትን፣ የአቅም ግንባታን እና ድጋፍን ለማጠናከር የተመሠረተ ተቋም ነው። ታሪኩ ወደ 1970ዎቹ የሚመለስ ሲሆን፣ በ1976 (እ.ኤ.አ. 1976/1984 ዓ.ም አካባቢ) ዘጠኝ መስራች አብያተ ክርስቲያናት ይዞ ተቋቁሟል፤ በኮሚኒስት ዘመን ስደትን አልፎ፣ ዛሬ ከዘጠና በላይ አባል ቤተ እምነቶችን፣ ከሰባ በላይ ፓራ-ቤተክርስቲያን ድርጅቶችን፣ እና በዲያስፖራ የሚገኙ ተባባሪ አባላትን የያዘ ትልቅ ጥላ ተቋም ሆኗል።

ይሁን እንጂ የተቋሙ ታሪክ ንጹህ ስኬት ብቻ አልነበረም። በ2012 (እ.ኤ.አ) አካባቢ ሁለቱ ትልልቅና ታሪካዊ አብያተ ክርስቲያናት ፣ የኢትዮጵያ ወንጌላዊት ቤተክርስቲያን መካነ ኢየሱስ (EECMY) እና የኢትዮጵያ ቃለ ሕይወት ቤተክርስቲያን በውክልና ስሌት፣ በድምጽ አሰጣጥ መጠንና በተቋማዊ ማዕከላዊነት ዙሪያ በተነሱ አለመግባባቶች ከECFE ወጡ። ይህ ክፍተት የECFE የማስተባበር ሚና እንዲዳከም አድርጓል። በ2019 ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ከ400 በላይ የፕሮቴስታንት መሪዎችን በአንድ መድረክ ሰብስበው ኦፊሴላዊ የሃይማኖት እውቅናን ቃል በመግባት ወደ አንድነት ጥሪ ካቀረቡ በኋላ፣ ውስብስብ ድርድሮች ተካሂደው በመጨረሻ በ2020 (እ.ኤ.አ) አዲስ ጥላ ተቋም — የኢትዮጵያ ወንጌላውያን ምስክሮች ምክር ቤት (ECGBC) — በአዋጅ ቁጥር 1208/2012 (የፍትህ ሚኒስቴር ደንብ) ህጋዊ እውቅና አግኝቶ ተመሠረተ። ይህ አዲስ ተቋም ከመንግስት ጋር በተያያዘ የፍቃድ አሰጣጥ ስልጣን በማግኘቱ፣ የECFE እና ሌሎች ታሪካዊ አካላት ተጽዕኖ ላይ ጥያቄ አስነስቷል።

ጠንካራ ተቃውሞ፦ ፖለቲካዊ ተሳትፎና ከመንግስት ጎን መቆም

ከታሪካዊ አብያተ ክርስቲያናት ወገን የተነሳው በጣም ጠንካራ ተቃውሞ ራሱ ECGBC ከመመሥረቱ ጅማሬ ጋር የተያያዘ ነው። ተቋሙ የተወለደው ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ በሰኔ 2019 (እ.ኤ.አ) ከ400 በላይ የፕሮቴስታንት መሪዎችን ጠርተው ወደ አንድነት ካቀረቡት ጥሪ ነው፤ ይህ ጅማሬ ራሱ ብዙ ታዛቢዎችና የቤተክርስቲያን መሪዎች ተቋሙን ከመንፈሳዊ ራስን በራስ የማስተዳደር ተቋም ይልቅ እንደ "ፖለቲካዊ መድረክ" ወይም "የዐቢይ የግል ፕሮጀክት" አድርገው እንዲመለከቱት አድርጓቸዋል። ይህ ግንዛቤ የበለጠ የተጠናከረው የመጀመሪያው የECGBC ፕሬዚዳንት ራሳቸው ከፖለቲካዊ መድረክ ጋር ተያያዥነት ተነሳባቸው፣ ከዚያም በተተኩት አመራር አቶ ታደሰ ገብሬ (ዶ/ር) ስር ደግሞ ተቋሙ ይበልጥ ወደ መንግስት ቅርበት ማዘንበሉ ነው፤ እኚህ ግለሰብ በደርግም ሆነ በኢህአዴግ ዘመን በተለያዩ የመንግስት አስተዳደራዊ ኃላፊነቶች ላይ ሲያገለግሉ የቆዩና ክርስቲያኖች በፖለቲካ ውስጥ ንቁ ተሳትፎ ሊኖራቸው ይገባል የሚል ጠንካራ አቋም ያላቸው ናቸው። ለብዙ ወንጌላውያን መሪዎች ይህ ዓይነት አሰላለፍ የቤተክርስቲያንና የመንግስት መስመር እየተደበላለቀ መሆኑን የሚያሳይ ምልክት ሆኖ ታይቷቸዋል፤ ይህም ኢየሱስ ራሱ ካስተማረው "የቄሣርን ለቄሣር የእግዚአብሔርንም ለእግዚአብሔር አስረክቡ" (ማቴዎስ 22፥21) ከሚለው መርህ ጋር የሚጋጭ ስጋት ፈጥሮባቸዋል።

ይህ ስጋት ወደ ተጨባጭ ተቋማዊ ክፍፍል ያደገው ብዙም ሳይቆይ ነው። በድምጽ አሰጣጥና በአመራር ውክልና ዙሪያ በተነሳ አለመግባባት ምክንያት ECFE ራሱ ከECGBC የድምጽ መስጫ ጉባኤ ራሱን አገለለ፤ ተከትለውም አራት ከትልልቆቹና ከታሪካዊዎቹ አባል አብያተ ክርስቲያናት አንዷ የሆነችው (የመኖናዊት) መሠረተ ክርስቶስ ቤተክርስቲያን፣ እንዲሁም ከመጀመሪያዎቹ ሦስት የጴንጤቆስጤ አብያተ ክርስቲያናት አንዷ የሆነችው ፤ እራሱ የዐቢይ አህመድ የቤት ቤተክርስቲያን የሆነችው ሙሉ ወንጌል አማኞች ቤተክርስቲያን ጨምሮ ፣ ከድምጽ አሰጣጡ ራሳቸውን አገለሉ። እነዚህ አብያተ ክርስቲያናት በ ECGBC ውስጥ አባልነታቸውንና ህጋዊ ደረጃቸውን መያዛቸውን ቢገልጹም፣ የአሁኑን የECGBC አመራር እውቅና ለመስጠት ፈቃደኛ አልሆኑም። ይህ ራሱ ተቋሙን ለማቋቋም ከረዱት ወይም የተቀላቀሉት አካላት እራሳቸው በአስተዳደሩ ላይ ይፋዊ ተቃውሞ ማንሳታቸውን የሚያሳይ በቅርብ የኢትዮጵያ ፕሮቴስታንት ታሪክ ውስጥ ከታዩት እጅግ ጠንካራ ተቋማዊ ተቃውሞዎች አንዱ ሆኖ ተመዝግቧል።

የውስጥ ግልጽነት ጉድለትና ተጠያቂነት ጥያቄዎች

ከፖለቲካዊ ተሳትፎው ጎን ለጎን፣ ስለ ጥላ ተቋሙ (ECGBC) ውስጣዊ አሠራር፣ ግልጽነትና ተጠያቂነት የሚነሱት ጥያቄዎች ጥልቅ መንፈሳዊ ሚዛን የሚሹ ናቸው። ተቺዎችና በቅርበት የሚከታተሉ ወገኖች እንደሚሞግቱት፣ ተቋሙ "ከ50 ሀገራት በላይ የተውጣጡ፣ ከ3,000 በላይ አብያተ ክርስቲያናትንና ከ32 ሚሊዮን በላይ አማኞችን እወክላለሁ" በማለት ያቀረበው ግዙፍ አሃዝ፣ በገለልተኛ አካል ሊረጋገጥ ያልቻለና የተጋነነ ነው። ይህ ዓይነቱ ያልተረጋገጠ አሃዝ ማቅረብ የተቋሙን ታማኝነት ከማጠራጠሩም በላይ፣ ቀደም ሲል በመንግሥት (በፍትሕ ሚኒስቴር) እጅ የነበረውን አብያተ ክርስቲያናትን የመመዝገብና ፈቃድ የመስጠት ታላቅ ሥልጣን በአንድ ተቋም እጅ ላይ ብቻ መከማቸቱ አደጋውን የከፋ ያደርገዋል። በአዲስ ኪዳን መነጽር ሲታይ፣ መንፈሳዊ አስተዳደር በብርሃን የሚመላለስ (1ዮሐ 1፥7) እና ለተጠያቂነት ክፍት የሆነ መጋቢነትን እንጂ፣ በጨለማ የተሸፈነ ሞኖፖሊን አይቀበልም። ማንኛውም ቤተ ክርስቲያን ሕጋዊ ዕውቅና የማግኘትም ሆነ የማጣት ዕጣ ፈንታው በአንድ ተቋም ብቻ ሲወሰን፣ ያ ተቋም ራሱ በግልጽ የቤተ ክርስቲያን-አቀፍ ቁጥጥር ሥር ካልዋለ፣ ለአድልዎ፣ ለወገንተኝነትና ለብልሹ አሠራር በር መክፈቱ የማይቀር ተጨባጭ ሥጋት ነው።

የብልጽግናና "የእምነት ቃል" አብያተ ክርስቲያናት የትምህርት ጥያቄ

ይህ ተቋማዊና አስተዳደራዊ ፈተና ወደ ከፋ ሥነ-መለኮታዊ ቀውስ ያሻግረናል። ወንጌላውያን አብያተ ክርስቲያናት (እንደ መካነ ኢየሱስ የሉተራዊ-ፒዬቲስት ትውፊት፣ የቃለ ሕይወት ቤተ ክርስቲያን ሰፊ ወንጌላዊ አደራ፣ እና ራሱ የኢትዮጵያ ወንጌላውያን አብያተ ክርስቲያናት ኅብረት - ECFE) የተገነቡት፣ በደም በተከፈለበትና "ወንጌላዊ የእምነት መሠረት" በተባለ ጠንካራ የጋራ የዶክትሪን ማዕቀፍ ላይ ነው። ነገር ግን፣ በቅርብ ጊዜ በፍጥነት እያደጉ ያሉና አሳሳቹን "የብልጽግና" እና "የእምነት ቃል" ትምህርት የሚያራምዱ ራሳቸውን የቻሉ አዳዲስ አብያተ ክርስቲያናት፣ ወደነዚህ ሰፊ ጥላ ተቋማት በገፍ ሲቀላቀሉ አንድ አንገብጋቢ ጥያቄ ይነሣል፦ የቁጥር ብዛትንና የፖለቲካ ተሰሚነትን ለማግበስበስ ሲባል፣ ውድ የሆነው የነገረ መለኮት መሠረት ለድርድር እየቀረበ ይሆን? የኢትዮጵያ ወንጌላዊ ክርስትና አኃዛዊ ዕድገት፣ ከጥልቅ የሥነ-መለኮት ትምህርትና ከደቀመዝሙርነት ብስለት ጋር እኩል ባለመራመዱ፣ ስሜትና ልምምድ የቃሉን ሥፍራ ተክቷል። ይህ የተፈጠረው ጥልቅ ክፍተት፣ በተለይ በከተማ አካባቢ ለሚገኙ አብያተ ክርስቲያናት፣ የብልጽግና ወንጌል እንደ አረም እንዲስፋፋበት እጅግ ምቹ ሁኔታን ፈጥሯል።

ስለዚህ፣ ታሪካዊዎቹ አብያተ ክርስቲያናት የሚያነሱት የዶክትሪን ጥያቄ ፈጽሞ ተገቢና መጽሐፍ ቅዱሳዊ ነው። አንድ የሃይማኖት ጥላ ተቋም፣ የቁጥር ግዝፈትንና ምድራዊ ክብደት ለማግኘት ሲል ብቻ፣ ሐዋርያው ጳውሎስ "ልዩ ወንጌል" (ገላ 1፥6-9) ብሎ በጽኑ ካወገዘው ትምህርት ጋር ኅብረት ከፈጠረ፣ ይህ አካሄድ በራሱ ሥነ-መለኮታዊ ክህደት ነው። በሐዋርያት ሥራ 15 ላይ የተካሄደውን ታሪካዊውን የኢየሩሳሌም ጉባኤ ስናስተውል፣ ሐዋርያት የውጫዊ አንድነትን ስምምነት ከመፈረማቸው በፊት፣ የትምህርቱን ንጽሕናና የወንጌሉን እውነት በጥብቅ መርምረውና አጥርተው ነበር። የዘመናችን ማንኛውም ጥላ ተቋም ይህንን መጽሐፍ ቅዱሳዊ ጥንቃቄ ካላደረገ፣ "አንድነት" የሚባለው ነገር የቁጥር ስብስብ እንጂ የክርስቶስ አካል መንፈሳዊ ኅብረት ሊሆን አይችልም። ይህ ደግሞ የክርስትናን እውነተኛነት ወደሚያፋጥጠው ማዕከላዊ ሐቅ ይመልሰናል፦ ትምህርታዊ (ዶክትሪናዊ) አንድነት የሌለው ተቋማዊ አንድነት፣ የመንፈስ ኅብረት ሳይሆን፣ የሥነ-መለኮት ስምምነት ያልተደረገበት ባዶ ድርጅታዊ ትብብር ብቻ ነው!

ማጣቀሻ ማስታወሻ፦ ከላይ የተጠቀሱት ታሪካዊ ዝርዝሮች (የ2019 የአንድነት ጥሪ፣ የአመራር ለውጥ፣ የECFEና የአራት አባል አብያተ ክርስቲያናት ራስን ማግለል፣ የቁጥር ውዝግብ) ከሕዝባዊ ጋዜጠኝነትና ከትምህርታዊ ጥናት የተወሰዱ ናቸው፤ ይህ ጥናት የተወሰኑ ግለሰቦችን ወይም ተቋማትን ለመፍረድ ሳይሆን ንድፉን ለማሳየት ብቻ ያቀርባቸዋል።

ምክር ቤት ምን ማድረግ ይችላል፣ ምንስ አይችልም?

ከዚህ ታሪክ የምንማረው ትምህርት ግልጽ ነው፦ ምክር ቤት አብያተ ክርስቲያናትን ማስተባበር ይችላል፤ የክርስቶስን አካል አንድነት ግን መፍጠር አይችልም። ክርስቶስ ራሱ ጸልዮ ነበር፦ "ሁሉም አንድ ይሆኑ ዘንድ" (ዮሐንስ 17፥21)፤ ጳውሎስ ደግሞ "በሰላም ማሰሪያ የመንፈስን አንድነት ለመጠበቅ ትጉ" ብሎ ያዛል (ኤፌሶን 4፥3)። አንድ ተቋም ማስተባበርን፣ ህጋዊ ውክልናን፣ የጋራ ፕሮግራሞችን፣ የነገረ መለኮት ምክክርን፣ የመሪነት ስልጠናን፣ የግጭት አፈታትን፣ ተሟጋችነትን እና የጋራ ማህበራዊ አገልግሎትን ሊሰጥ ይችላል፤ ነገር ግን ንስሐን፣ ትሕትናን፣ የትምህርት ታማኝነትን፣ ቅድስናን፣ የጋራ መገዛትን፣ ፍቅርን፣ መተማመንን ወይም መንፈሳዊ አንድነትን በራሱ መፍጠር አይችልም። ይህ ማለት አንድ ብሔራዊ ምክር ቤት መኖሩ ብቻ የኢትዮጵያ ፕሮቴስታንት የአዲስ ኪዳን አንድነትን አሳክቷል ማለት አይደለም።

ሐዋርያት ስራ 15 — የጉባኤ ውሳኔ ንድፍ

አዲስ ኪዳን ራሱ ስለ አካባቢያዊ ቤተክርስቲያን መሪነትም ስለ ሰፊ የአብያተ ክርስቲያናት ትብብርም ምሳሌ ይሰጣል። ሐዋርያት ስራ 15 እጅግ ጠንካራው ንድፍ ነው፦ የትምህርት ውዝግብ ተነሳ፤ ሐዋርያትና ሽማግሌዎች ተሰበሰቡ፤ በጉዳዩ ላይ ተከራከሩ፤ ቅዱሳት መጻሕፍት ተመረመሩ፤ ምስክርነት ተሰማ፤ የመንፈስ ቅዱስ ስራ ታወቀ፤ የጋራ ውሳኔ ተቀረጸ፤ አብያተ ክርስቲያናቱ ተነገራቸው። ይህ ንድፍ ከ "መሪ ራእይ ተቀብሏል፤ ስለዚህ ሁሉም መቀበል አለበት" ከሚለው አካሄድ ፍጹም የተለየ ነው። ሐዋርያት ስራ 15 የሚያሳየው ከሐዋርያዊ ቅዱሳት መጻሕፍት በታች ያለ የጉባኤ ማመዛዘን እንጂ የካሪዝማቲክ አምባገነንነት አይደለም። የኢትዮጵያ ፕሮቴስታንት ምክር ቤት ለቅዱሳት መጻሕፍት ምትክ መሆን የለበትም፣ እንዲሁም አንድ ግለሰብ አገልጋይ ሁሉንም አብያተ ክርስቲያናት የሚቆጣጠርበት መሳሪያ መሆን የለበትም። መጽሐፍ ቅዱሳዊው ንድፍ፦ ክርስቶስ ራስ ነው → ቅዱሳት መጻሕፍት ስልጣን አላቸው → አብያተ ክርስቲያናት በጋራ ያመዛዝናሉ → መሪዎች ያገለግላሉ → አማኞች ይታነጻሉ።

ይህ ጥናት "ምክር ቤት ከንቱ ነው" የሚል ድምዳሜ አይሰጥም። ECFE እና ECGBC እውነተኛ የትብብር ጥረቶችን ያሳያሉ፤ EGST ደግሞ የስኬታማ ትብብር ምሳሌ ነው። ትክክለኛው ጥያቄ "ምክር ቤቱ ለምን ከሸፈ?" ሳይሆን "ምክር ቤት ምን ዓይነት አንድነት ማምረት ይችላል፣ ምንስ ዓይነት አንድነት በመንፈሳዊና በመጽሐፍ ቅዱሳዊ ለውጥ ብቻ ሊገኝ ይችላል?" የሚለው ነው። ምክር ቤቶች የቤተክርስቲያንን አንድነት የሚያገለግሉ መሳሪያዎች ናቸው እንጂ የአንድነት ምንጭ አይደሉም፤ ምንጩ ሁልጊዜ ክርስቶስ ራሱ ብቻ ነው።

የመጨረሻው ግብ — ወደ ክርስቶስ ማደግ

ጳውሎስ ስለ አምስቱ አገልግሎቶች ከጻፈ በኋላ የመጨረሻውን ግብ ግልጽ ያደርጋል፤ "እውነትን በፍቅር እየያዝን በነገር ሁሉ ወደ እርሱ ራስ ወደሚሆን ወደ ክርስቶስ እናድጋለን" ይላል (ኤፌሶን 4፥15)። ተከታዮች ወደ አንድ ግለሰብ መሪ ሳይሆን ወደ ክርስቶስ ራሱ እንዲያድጉ ማድረግ የአገልግሎት ሁሉ የመጨረሻ ዓላማ ነው። አንድ መሪ ደጋግሞ "እኔን ተከተሉ" ወይም "ያለ እኔ ፈቃድ ወደ እግዚአብሔር መቅረብ አትችሉም" የሚል ከሆነ ይህ ሊመረመር የሚገባ ምልክት ነው። ጳውሎስ ግን "እኔ ክርስቶስን እንደምመስል እኔን ምሰሉ።" (1ኛ ቆሮንቶስ 11፥1) በሚል መርህ ይናገራል፤ የአገልጋይ ህይወት ራሱ ወደ ክርስቶስ የሚያመለክት ጣት ብቻ መሆን አለበት።

የቤርያ ምሳሌ — ሁሉንም ነገር በቃሉ መመዘን

ይህ ጥናት የተወሰኑ መሪዎችን ለማዋረድ ወይም የተወሰኑ ቤተክርስቲያናትን ለመክሰስ የተጻፈ አይደለም፤ ዓላማው አማኙ ራሱ ከሰው ስም ጋር ሳይሆን ከመጽሐፍ ቅዱስ ቃል ጋር እንዲመዝን ማስተማር ነው። እውነተኛ አገልጋይ ብዙ ሰዎችን ሊሰበስብ ይችላል፤ ሐሰተኛ አስተማሪም እንዲሁ ብዙ ሰዎችን ሊሰበስብ ይችላል። አንድ መሪ ብዙ ተአምራትን ቢያሳይ እንኳ ይህ ብቻ የትምህርቱን እውነተኛነት ፈጽሞ አያረጋግጥም። የሐዋርያት ስራ 17፥11 የቤርያ ሰዎችን ምሳሌ ሲያቀርብ፣ "እነዚህም በተሰሎንቄ ከሚኖሩት ይልቅ ልበ ሰፊዎች ነበሩና፦ ነገሩ እንደዚሁ ይሆንን? ብለው ዕለት ዕለት መጻሕፍትን እየመረመሩ ቃሉን በፍጹም ፈቃድ ተቀበሉ።" የጳውሎስን ትምህርት እንኳ ያለ ጥያቄ እንዳልተቀበሉ ይመሰክራል። ይህ ራሱ ለዘመናችን አማኝ ትልቁ ምሳሌ ነው።

የኢትዮጵያ ፕሮቴስታንት ችግር በአንድ ሰው ላይ አይደለም

ይህ ጥናት የተወሰኑ የኢትዮጵያ ቤተ እምነቶችን ወይም ግለሰቦችን ለማጥቃት የቀረበ አይደለም። ይልቁንም ለሁሉም ትውፊት እኩል ሊሠራ የሚችል የመጽሐፍ ቅዱስ መመርመሪያ ማዕቀፍ ለመስጠት ይሞክራል፦

የመጨረሻው የነገረ ቤተክርስቲያን ንድፍ

ይህንን ጥናት በሙሉ የሚያጠቃልል አንድ የቤተክርስቲያን ስርዓት ንድፍ ከዚህ በታች ቀርቧል፦ ክርስቶስ የቤተክርስቲያን ራስ ነው፤ ከእርሱ ስር ቅዱሳት መጻሕፍትና መንፈስ ቅዱስ ይገኛሉ፤ ቅዱሳት መጻሕፍት ሐዋርያዊ ትምህርትን ይሸከማሉ፣ መንፈስ ቅዱስ ደግሞ መንፈሳዊ ስጦታዎችን ይሰጣል፤ ሁለቱም ወደ አካባቢያዊ ቤተክርስቲያን ያመራሉ፤ በዚያ ውስጥ ሽማግሌዎች፣ እረኞች፣ አስተማሪዎች፣ ወንጌላውያንና ዲያቆናት ያገለግላሉ፤ ግባቸውም ቅዱሳንን ማዘጋጀት ነው፤ የመጨረሻው ውጤት ደግሞ ሙሉው የክርስቶስ አካል ነው።