እርካታ በክርስቶስ

እርካታ ወይም ምሉዕነት ማለት ምን ማለት ነው? ይህ ጥያቄ ለፍልስፍና ውይይት ብቻ የሚቀርብ ቅንጦት ወይም ለሥነ-ልቦና ተመራማሪ ብቻ የተተወ ንድፈ ሃሳብ አይደለም። ይልቁንም እያንዳንዱ ሰው በምሽት አልጋው ላይ ተኝቶ፣ ቀኑን ሙሉ የደከመበትን ስኬት ወይም ደስታ ደግሞ አገላብጦ ሲያስብ፣ ውስጡ ላይ የሚያገኘው ጸጥ ያለ ጥያቄ ነው፤ "ይህ ብቻ ነውን? ተጨማሪ ነገር የለም?" የሚል ናፍቆት በነፍስ ውስጥ ተቀርጾ ይኖራል። ይህ ናፍቆት በአጋጣሚ የተፈጠረ ወይም በአካባቢ ተጽዕኖ የተላበሰ ብቻ ሳይሆን፣ በእያንዳንዱ ሰው መለኮታዊ-አመጣጥ ውስጥ የተዋቀረ ጥልቅ የነፍስ ጥሪ ነው። በዘፍጥረት 1፥27 እንዲህ ተብሎ ተጽፏል፦ "እግዚአብሔርም ሰውን በራሱ ምሳሌ ፈጠረ፤ በእግዚአብሔር ምሳሌ ፈጠረው፤ ወንድና ሴት አድርጎ ፈጠራቸው።" የሰው ልጅ ፍጥረት ከመሬት አፈር የተገኘ ደረቅ አካል ብቻ ሳይሆን፣ የፈጣሪ ራሱ አምሳል የተነሳ በውስጡ ያረፈ ክቡር ማንነት እንደተላበሰ እንመለከታለን። እግዚአብሔር ራሱ በሥላሴነቱ ውስጥ ከዘላለም ጀምሮ በፍቅር ኅብረት የነበረ አምላክ በመሆኑ፣ በምሳሌው የተፈጠረው ሰውም ብቸኝነትን ሳይሆን ኅብረትን፣ ራስን ብቻ ማዕከል ማድረግን ሳይሆን ከፈጣሪው ጋር ዘላለማዊ ግንኙነትን እንዲናፍቅ ተደርጎ ተሠራ። ስለዚህም በምግብ፣ በሀብት፣ በዝና ወይም በስኬት ፈጽሞ ሊሞላ የማይችል፣ ወደ ዘላለማዊው ፈጣሪው ብቻ የሚመራ ጥልቅ የነፍስ ጥማት በእያንዳንዳችን ውስጥ ይኖራል።

ይህ የነፍስ ጥማትና የውድቀት ታሪክ በዘፍጥረት 3 ላይ በተከናወነው አሳዛኝ ክስተት ውስጥ በግልጽ ይታያል። የሰው ልጅ በእባቡ ተንኮል ተታሎ ፈጣሪውን ጥርጣሬ ውስጥ ካስገባ በኋላ፣ ራሱን ከእግዚአብሔር ቦታ ላይ ለማስቀመጥ ሞከረ፤ "እንደ እግዚአብሔር ትሆናላችሁ" (ዘፍ. 3፥5) የሚለው ፈተና ልብን ማርኮ ያዘ። ውጤቱ ግን ከፈጣሪ ጋር የነበረው ውብ ኅብረት መቋረጡ፣ ከገነት መባረሩ፣ እና ከዚያች ቅጽበት ጀምሮ በእያንዳንዱ ልብ ውስጥ ጥልቅ ባዶነት መተከሉ ነበር። በኦሪት ቋንቋ ኃጢአት ማለት በእግዚአብሔር ላይ ማመፅ ወይም ኢላማ መሳት ብቻ ሳይሆን፣ የፈጣሪን ልዩ ስፍራ በራስ ወዳድነት እና በፍጡራን ነገር መተካት ማለት ጭምር ነው። ከዚያን ጊዜ ወዲህ የተበላሸው የሰው ዘር ተፈጥሮ ይህንን ውስጣዊ ክፍተት በተለያዩ ምድራዊ ጣዖታት ለመሙላት ይባዝናል፤ ፍጥረት ፈጣሪን ሲተካ ውጤቱ ሁልጊዜ መናወጥና ተጨማሪ ጥም ብቻ ይሆናል። ይሁን እንጂ መጽሐፍ ቅዱስ ከዘፍጥረት እስከ ራእይ ድረስ በሚያስተምረው የቤዛነት ታሪክ መሠረት፣ ውድ ንባብ ውሳኔው አንድ ብቻ ነው፦ እውነተኛና ዘላለማዊ ምሉዕነት የሚገኘው በየትኛውም የፍጥረት ስኬት ውስጥ ሳይሆን፣ በሁለተኛው አዳም በኢየሱስ ክርስቶስ ቤዛዊ ሥራ፣ በመስቀሉ ላይ በፈሰሰው ደም እና ከሙታን በተነሳበት ድል ውስጥ ብቻ ነው።

በዘመናችን ያለው ማኅበረሰብ ይህንን ጥንታዊ የነፍስ ጥማት በኢኮኖሚያዊ ስኬት፣ በማኅበራዊ ሚዲያ ተቀባይነት፣ በሙያዊ ማዕረግ እና በቁሳዊ ንብረት ክምችት ለመሸፈን ደጋግሞ ይሞክራል። የስክሪን ብርሃን በሌሊት እንደሚያንጸባርቅ፣ የ"ላይክ" ቁጥር መጨመር ለጊዜው ደስታ ይሰጣል፤ ነገር ግን በጥቂት ደቂቃዎች ውስጥ ይጠፋል፤ ልብም ደግሞ ተጨማሪ ነገር ይፈልጋል። የስነ-መለኮት ምልከታም ሆነ የሰው ልጅ የዘመናት ታሪክ የሚያረጋግጠው፣ ከእግዚአብሔር ውጭ የሚገኝ ማንኛውም እርካታ የራሱን ኃይል የሚያሟጥጥና ነፍስን የበለጠ የሚያደክም መሆኑን ነው። ሐዋርያው ጳውሎስ በቆላስይስ 2፥9-10 ላይ "በክርስቶስ ሆኖ የመለኮት ሙላት ሁሉ በሰውነት ተገልጦ ይኖራልና፤ እናንተም ለአለቅነትና ለሥልጣን ሁሉ ራስ በሆነው በእርሱ ተሞልታችኋል" በማለት እንደሚያውጀው፣ የክርስቶስ መለኮታዊ በቂነት ብቻ ነው የሰውን ውስጣዊ ባዶነት ሊሞላው የሚችለው። እውነተኛ እርካታ ማለት በቁሳቁስ መብዛት ሳይሆን፣ ከእግዚአብሔር ጋር በክርስቶስ በኩል መታረቅና በመንፈስ ቅዱስ መሞላት ነው። ይህ ጥናት ይህንኑ ጥልቅ እውነት ከመጽሐፍ ቅዱስ ገጾች ውስጥ አንድ በአንድ በመፈተሽ ልብን ወደ ብቸኛው የእርካታ ምንጭ ለመምራት ይሻል።

የብሉይ ኪዳን መሠረቶች

መክብብ፡ የከንቱነት ታላቅ ሙከራ

የመክብብ መጽሐፍ በመላው መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ስለ ሰብዓዊ እርካታ ፍለጋ እጅግ ግልጽና ስልታዊ የሆነ ትንተና ያቀርባል፤ ዛሬም ድረስ ለሚያነብ ሰው እንደ መስታወት ሆኖ ልቡን ያሳየዋል። ጸሐፊው (ቀሓሌት)፣ ምናልባትም ንጉሥ ሰሎሞን፣ ማንኛውም ተራ ሰው ሊደርስበት የማይችለውን ደረጃ ላይ ደርሶ የነበረ ንጉሥ ነው፤ ጥበብ፣ ሀብት፣ ግንባታ፣ አትክልት፣ የወይን ጠጅ፣ ዝማሬ፣ ሥልጣን ሁሉንም ነገር ተለማምዷል (መክ. 2፥1-11)። ውጤቱ ግን ደጋግሞ የሚደመድመው "ከንቱ ከንቱ" በሚል ጭንቅ የተሞላ አዋጅ ነው። ይህ "ከንቱ" (ሄቤል) የሚለው የዕብራይስጥ ቃል "እንፋሎት" ወይም "ትንፋሽ" የሚል መሠረታዊ ትርጉም ያለው ሲሆን፣ ከቁሳዊ ስኬት የሚገኘውን እርካታ ለመያዝ የመሞከር ተግባር ልክ በእጅ ጭስን ወይም ነፋስን እንደ መያዝ ያህል ከንቱ መሆኑን ያመለክታል (መክ. 1፥14)። ሰሎሞን ያገኘው ጥበብ፣ ገንዘብ፣ ሥልጣንና ደስታ ብዙ ቢሆንም፣ ልቡ ግን አልረካም ነበር፤ ይህም ራሱ ትልቅ ትምህርት ነው፦ ችግራችን የነገሮች ማነስ ሳይሆን፣ ነገሮች ራሳቸው ነፍስን ሊያረኩ አለመቻላቸው ነው።

ይህ ጥቅስ የሰው ልጅ ልብ ውስጣዊ ባህርይ ላይ ጥልቅ ምልከታ ይሰጣል፦ ችግሩ የስሜት ህዋሳት ውስንነት ሳይሆን፣ ልብ ራሱ የማይጠግብ የናፍቆት አቅም እንዳለው ነው። ዓይን ብዙ ውብ ነገር ቢያይ፣ ጆሮ ብዙ ደስ የሚል ድምፅ ቢሰማ፣ ልብ ግን አሁንም ተጨማሪ ይፈልጋል፤ ምክንያቱም ዘላለማዊ ለሆነ አምላክ ብቻ የተፈጠረ ልብ በጊዜያዊ ተመክሮ ፈጽሞ ሊረካ አይችልም። ጸሐፊው በምዕራፍ 2 ላይ የገለጻቸው ሙከራዎች ስፋትና ጥልቀት ልብ ልንል ይገባል፦ ታላላቅ ሥራዎችን ገነባ፣ ወይን ተከለ፣ አትክልትና ገነት አበጀ፣ ኩሬዎችን ቆፈረ፣ ብዙ አገልጋዮችንና ከብቶችን አፈራ፣ ብርና ወርቅን ሰበሰበ፣ ዘፋኞችንና ዜማዎችን አገኘ (መክ. 2፥4-8)። "ዓይኖቼም የፈለጉትን ሁሉ አልከለከልኋቸውም" (መክ. 2፥10) ብሎ ይመሰክራል ማለትም ገደብ የለሽ ሀብትና ነፃነት ነበረው፤ ያም ሆኖ የመጨረሻው ፍርድ "ከፀሐይ በታች ትርፍ የለም" (መክ. 2፥11) የሚል ሆኖ ተገኘ። ይህ ንጉሣዊ ሙከራ ለእኛ ትልቅ ምሕረት ነው፤ ምክንያቱም ብዙዎቻችን ልንደርስበት የማንችለውን ልምድ ራሱ ሰሎሞን ስላደረገልን፣ ገንዘብም ስኬትም ደስታም ፈጽሞ የነፍስን ጥማት ሊያረካ አለመቻሉን በእርግጠኝነት እናውቃለን።

መክብብ 3፥11 ላይ ደግሞ ጸሐፊው ለዚህ አለመርካት ትክክለኛውን ምክንያት በግልጽ ያስቀምጣል፦

ይህ ጥቅስ ሁለት ገፅ ያለው ጥልቅ እውነት ይይዛል፦ በአንድ በኩል፣ የሰው ልጅ ለጊዜያዊው ዓለም ብቻ የተነደፈ አይደለም፤ በውስጡ የተተከለው "የዘላለም" ንቃተ-ህሊና በምድራዊ ገደብ ውስጥ ፍጹም እርካታ እንዳያገኝ ያደርገዋል ልክ ውቅያኖስን በትንሽ ብርጭቆ ውኃ ለመያዝ እንደ መሞከር ነው። በሌላ በኩል ደግሞ፣ ይህ ተመሳሳይ ናፍቆት እግዚአብሔርን መሻት፣ ወደ ትህትናና ወደ እምነት መመለስን ይጠይቃል። ይህ ድርብ እውነት የዘላለም ናፍቆት እና የውስን ፍጡር ግንዛቤ የሰውን ልጅ ወደ ፈጣሪው ጥገኝነት ይመልሰዋል፤ ራስን መተማመን ትዕቢት ብቻ ሳይሆን ራስን ማታለልም ጭምር መሆኑን ያሳየናል። ይህ የመክብብ መደምደሚያ ወደ ትክክለኛው ማጠቃለያ ይመራል፦ "የነገር ሁሉ ፍጻሜ ይህ ነው፤ የተሰማህን ስማ፤ እግዚአብሔርን ፍራ፤ ትእዛዙንም ጠብቅ፤ ይህ የሰው ሁሉ ግዴታ ነውና" (መክ. 12፥13)። እርካታ ፍለጋ የሚያበቃው ብዙ በማከማቸት ሳይሆን፣ በትህትና ተንበርክኮ ፈጣሪን በማምለክ ብቻ ነው።

መዝሙራት፡ በእግዚአብሔር መገኘት ውስጥ ያለው ደስታ

መዝሙራት፣ ከመክብብ የከንቱነት ፍለጋ በተቃራኒ አቅጣጫ፣ ትክክለኛው መልስ ምን እንደሆነ በዝማሬ ይገልጻሉ። ዳዊት፣ ራሱ ንጉሥና ኃያል ጦረኛ የነበረ ቢሆንም፣ ሙላቱን የሚያገኘው በሥልጣኑ ወይም በሀብቱ ውስጥ ሳይሆን በእግዚአብሔር ፊት ብቻ እንደሆነ ደጋግሞ ይመሰክራል፦

"ሙላት ደስታ" ተብሎ በዚህ ስፍራ የተተረጎመው የዕብራይስጥ ቃል መሠረታዊ ትርጉሙ ጥጋብ ወይም ምሉዕነት ማለት ሲሆን፣ በእግዚአብሔር ፊት ብቻ ልብ የሚጠግብበት ፍጹም እርካታ መገኘቱን በግልጽ ያመለክታል። ይህ ደስታ በሁኔታዎች ላይ የተመሠረተ ጊዜያዊ ስሜት ሳይሆን፣ ራሱ የእግዚአብሔር መገኘት ውጤት የሆነ ዘላቂ እውነታ ነው። መዝሙር 42፥1-2 ላይ ደግሞ ጸሐፊው የነፍሱን ናፍቆት ከውኃ ጥም ጋር በማነጻጸር ይገልጻል፦ "ዋላ ወደ ውኃ ፈሳሽ እንደሚናፍቅ፥ አቤቱ፥ ነፍሴ እንዲሁ ወደ አንተ ትናፍቃለች። ነፍሴ ለሕያው አምላክ፣ ለእግዚአብሔር ተጠማች።" ይህ ናፍቆት አካላዊ ሳይሆን በምንም ቁሳዊ ነገር ሊረካ የማይችል፣ ጥልቅ መንፈሳዊ ጥም ነው። እንደ ዋላ ወይም ዋላ አጋዘን በበረሃ ውስጥ ውኃ ፈልጎ እንደሚናፍቅ ሁሉ፣ የሰው ነፍስም ያለ እግዚአብሔር ፍጹም ደረቅ ትሆናለች።

መዝሙረኛው አሳፍ ደግሞ በመዝሙር 73 ላይ ተመሳሳይ ትግል ውስጥ ገብቶ ነበር ክፉዎች ሲበለጽጉ አይቶ ልቡ ተነካክቶ ነበር፣ ነገር ግን ወደ እግዚአብሔር መቅደስ ገብቶ ካሰላሰለ በኋላ ጥልቅ እውቀት ደረሰ፦ "ከአንተ በቀር በሰማይ ማን አለኝ? ካንተም ጋር ስሆን በምድር ላይ ምንም አልፈልግም" (መዝ. 73፥25)። ይህ ኑዛዜ የክርስቲያናዊ እርካታ ጫፍ ነው ራሱ እግዚአብሔር ብቻ በቂ የሆነ የልብ ፍላጎት ሲሆን፣ ማንኛውም ሌላ በረከት ተጨማሪ እንጂ ዋና ግብ አይሆንም።

በምድረ በዳ ውስጥ ያለ ናፍቆት

ዳዊት ይህንኑ ናፍቆት በምድረ በዳ ውስጥ ሆኖ በጻፈው መዝሙር 63 ላይ በተለየ ጥንካሬ ይገልጻል፤ ይህ ወቅት ከልጁ አቤሴሎም ወይም ከሳኦል ተሸሽጎ በደረቅ፣ ውኃ በሌለው ምድር ውስጥ የነበረበት እጅግ አስቸጋሪ ጊዜ ነው፦

ይህ ምስል እጅግ ኃያል ነው፦ ዳዊት ራሱ በጥሬው ደረቅና ውኃ-አልባ ምድር ውስጥ ቢቆምም፣ አካላዊ ጥሙ ወደ መንፈሳዊ ጥሙ ምሳሌ ይለወጣል። ወሳኙ መስመር ግን "ምሕረትህ ከሕይወት ይሻላልና" የሚለው ነው ዳዊት በሕይወት ራሱ ውስጥ ከሚገኝ ማንኛውም ነገር ይልቅ፣ የእግዚአብሔር ጽኑ ፍቅር (ምሕረት) የላቀ ዋጋ እንዳለው ያውጃል። ይህ ደግሞ ራሱ ትልቅ ግምት የሚያስቆጥር ኑዛዜ ነው ምክንያቱም ለብዙ ሰዎች ሕይወት ራሱ ከሁሉ የላቀ ስጦታ ተደርጎ ይታያል፣ ዳዊት ግን "ምሕረትህ ከሕይወት ይሻላል" በማለት እግዚአብሔርን ከራሱ ሕልውና በላይ ያከብረዋል። የራሳችንን ሕይወት እንኳ በምሕረቱ ሚዛን ስናየው በእግዚአብሔር ውስጥ መኖር ይበልጥ ክቡር ነው ብለን መደምደም እንችላለን።

የተቀደዱ ጕድጓዶች እና የሕያው ውኃ ምንጭ

ነቢዩ ኤርምያስ የተጠቀመው ይህ ምስል፣ የተሳሳተ የእርካታ ፍለጋን ማንነት እጅግ በሚያስደንቅ ግልጽነት ያሳያል። እስራኤላውያን ከእግዚአብሔር "የሕያው ውኃ ምንጭ" ተለይተው፣ ራሳቸው "የተቀደዱ ጕድጓዶች" ቆፍረው ውኃ ለማከማቸት ሞክረው ነበር። እነዚህ ጉድጓዶች የሚወክሏቸው ጣዖታት፣ የፖለቲካ ጥምረቶች፣ እና የራስ ጥረት ናቸው ውኃ ለመያዝ የተነደፉ ቢመስሉም፣ ከሥራቸው ስንጥቅ ስላለባቸው ውኃውን ጠብቀው ማቆየት አይችሉም። ኃጢአት በመሠረቱ የተሳሳተ የልብ ምኞት አቅጣጫ ነው ትክክለኛውን የልብ ጥማት ወደ ውሸት ምንጭ ማዞር ነው። ዛሬም የሰው ልጅ በገንዘብ፣ በዝና፣ በቁሳቁስ ወይም በስሜት ብልጭልጭታ ውስጥ የተቀደዱ ጉድጓዶችን ደጋግሞ ይቆፍራል፤ መጨረሻው ግን ጭራሽ የባሰ መንፈሳዊ ድርቀት እንጂ ሌላ አይሆንም። እግዚአብሔር ራሱ ግን በዚያው ምዕራፍ ውስጥ የሚያቀርበው ግብዣ ለውጋቢ ልብ የተከፈተ ነው ወደ ምንጩ ተመልሶ መጠጣት ይቻላል፤ ንስሐ የበሩ መክፈቻ ቁልፍ ነው።

ኢሳይያስ፡ ያለ ገንዘብ ኑ

ይህ ነቢያዊ ግብዣ የእውነተኛ እርካታ ተፈጥሮን በሚያስደንቅ ግልጽነት ያሳያል፦ በገንዘብ ሊገዛ አይችልም። ኢሳይያስ ሕዝቡን "ላልሆነ ነገር" እና "ለማያጠግብ ነገር" ልፋታቸውን ስለ ምን እንደሚሰጡ ይጠይቃቸዋል ማለትም እውነተኛ እርካታ የማይሰጣቸውን ነገር ለማግኘት ሲሉ ራሳቸውን ስለ ምን እንደሚያደክሙ። ይህ ጥያቄ ዛሬም ለእያንዳንዳችን ይቀርባል፦ ስንት ሰዓት፣ ስንት ጉልበት፣ ስንት ገንዘብ ልናገኘው በማንችለው እርካታ ላይ ኢንቨስት እናደርጋለን? መልሱ ግልጽ ነው፦ ወደ እግዚአብሔር ኑ፣ አድምጡ፤ "ነፍሳችሁም በሕይወት ትኖራለች" (ኢሳ. 55፥3)። ይህ ጥቅስ ኋላ ላይ ኢየሱስ በዮሐንስ ወንጌል ውስጥ የሚናገራቸውን "የሕይወት እንጀራ" እና "ሕያው ውኃ" ትምህርቶች በቀጥታ ያዘጋጃል፤ የብሉይ ኪዳን ናፍቆት ሁሉ ወደ አንድ ስም ይመራል።

አዲስ ኪዳን ትምህርት፡ ምሉዕነት በክርስቶስ ተገለጠ

የሳምራዊቷ ሴት እና ሕያው ውኃ

በዮሐንስ 4 ላይ የምናገኘው ታሪክ፣ በኢሳይያስና በኤርምያስ የተነገረው ትንቢት ፍጻሜ ነው። ኢየሱስ ከሳምራዊቷ ሴት ጋር ባደረገው ውይይት፣ የእርሷን አካላዊ ጥም ተጠቅሞ ስለ ጥልቁ መንፈሳዊ ጥማት ይናገራል፦

ይህች ሴት ከአንድ ወንድ ወደ ሌላ በተደጋጋሚ ስትሸጋገር የነበረች ሲሆን፣ ምናልባትም ግንኙነት፣ ደኅንነት ወይም ማንነት ለማግኘት ስትፈልግ ኖራለች አምስት ባሎች ኖረዋት፣ አሁን ካላት ጋር ደግሞ ያላገባች ትኖራለች (ዮሐ. 4፥18)። እኩለ ቀን ላይ ብቻዋን ውኃ ልትቀዳ መምጣቷ ራሱ የማኅበረሰብ ውድቅት ምልክት ነው ሌሎች ሴቶች በማለዳ ቅዝቃዜ ውስጥ አብረው ይቀዱ ነበር፣ እርሷ ግን ከውርደት ተሸሽጋ በፀሐይ ትኩሳት ውስጥ ብቻዋን መጣች። ኢየሱስ ይህችን ሴት የፈረደባት ወይም ያዋረዳት ሳይሆን፣ ልቧ ለምን ያህል ጊዜ ልትረካ የማትችለውን ነገር ስትፈልግ እንደኖረች በርኅራኄ ገለጠላት። መልሱ አዲስ ግንኙነት ወይም አዲስ ማንነት ብቻ ሳይሆን፣ ውስጧ "ለዘላለም ሕይወት የሚፈልቅ ምንጭ" የሆነው ራሱ ክርስቶስ ነበር። ከዚህም ባለፈ ኢየሱስ "በእኔ የሚያምን መጽሐፍ እንዳለ፣ ከሆዱ የሕይወት ውኃ ወንዞች ይፈልቃሉ" (ዮሐ. 7፥38) በማለት፣ ይህ ሕያው ውኃ አማኞች ሊቀበሉት ስላለው ስለ መንፈስ ቅዱስ መሆኑን በግልጽ አስተምሯል። ስለዚህ የክርስቶስ ስጦታ ውጫዊ ደስታ ብቻ ሳይሆን፣ በውስጣችን ራሱ የሚያድር፣ ራሱ የሚፈልቅ ውስጣዊ ምንጭ ነው ሁልጊዜ ተጨማሪ ውኃ ፍለጋ ወደ ውጭ መሮጥ አያስፈልገንም።

የሕይወት እንጀራ

ይህ "እኔ ነኝ" አባባል ከዮሐንስ ወንጌል ውስጥ ካሉት ሰባት ገላጭ "እኔ ነኝ" አባባሎች የመጀመሪያው ሲሆን፣ አምስት ሺህ ሕዝብ በተአምር ከተመገበ በኋላ ተከትሎ የተነገረ ነው (ዮሐ. 6፥1-14)። ሕዝቡ በሚቀጥለው ቀን ኢየሱስን ተከትለውት ተጨማሪ የሚበላ ነገር ፈልገው ነበር፤ ኢየሱስ ግን ትኩረታቸውን ከጊዜያዊ ምግብ ወደ ዘላለማዊ እርካታ ያዞራል፦ "ለሚጠፋ መብል አትሥሩ፥ ነገር ግን ለዘላለም ሕይወት ለሚኖር መብል ሥሩ" (ዮሐ. 6፥27)። ይህ ትዕዛዝ ሥራን የሚያግድ ሳይሆን፣ ቅድሚያ የምንሰጠውን ነገር የሚያሳይ ጥሪ ነው ማለዳ ማለዳ ስንነሳ የመጀመሪያ ፍላጎታችን የትኛው ነው? ክርስቶስ ራሱ 'እንጀራ' ተብሎ መገለጹ፣ እርሱ የቅንጦት ወይም ተጨማሪ ነገር ሳይሆን፣ ለነፍስ ሕይወት አስፈላጊ የሆነ፣ የዕለት ተዕለት ኑሯችን ዋነኛ ምግብ መሆኑን ያመለክታል። እንደ እንጀራ በየቀኑ ሳይቋረጥ የሚያስፈልገን አካላዊ ምግብ፣ ክርስቶስም በየቀኑ በእምነት፣ በቃሉና በጸሎት ልንመገበው የሚገባ ነው።

የተራራው ስብከት፡ የተባረከ ረሃብ

ኢየሱስ ይህንን ብፅዓት ሲናገር፣ 'መራብና መጠማት' የሚለው ቋንቋ፣ ልል ወይም ግድየለሽ ፍላጎትን ሳይሆን፣ አጣዳፊና ጠንካራ የነፍስ መሻትን ያመለክታል ልክ በበረሃ ያለ የተጠማ ሰው ውኃን እንደሚፈልግ በኃይል መፈለግ ማለት ነው። ብዙዎቻችን ጽድቅን በግድየለሽነት እንፈልጋለን ልክ ምግብ ተርፎን እንደ ተጨማሪ ውሳኔ እንደምናየው። ኢየሱስ ግን ይህችን ረሃብ ትክክለኛ ብቻ ሳይሆን የተባረከች እንደሆነች ያውጃል፤ ምክንያቱም ጽድቅ ራሱ (ክርስቶስ ኢየሱስ ራሱ ለእኛ ጽድቅ ስለሆነ 1 ቆሮ. 1፥30) የናፍቆታችን ትክክለኛ ግብ ሲሆን፣ ያ ናፍቆት "ይጠግባሉና" ተብሎ በተረጋገጠ አምላካዊ ኪዳን የታሰረ ነው። ይህ ተስፋ የወደፊት ብቻ ሳይሆን፣ ዛሬም ጀምሮ የሚለማመድ እውነታ ነው በክርስቶስ ውስጥ ስንቆይ፣ ጽድቅ ላይ ያለን ረሃብ ቀስ በቀስ በእውቀት፣ በደስታና በሰላም ይረካል።

የጳውሎስ ትምህርት፡ መብቃትን መማር

ሐዋርያው ጳውሎስ በሁኔታዎች ላይ ያልተመሠረተ ስለ እርካታ ጥልቅ ግላዊ ምስክርነት ይሰጣል፦

'መርካት' (autarkeia) በጥንታዊ ስቶይክ ፍልስፍና ውስጥ ራስን መቻልን ወይም ከስሜት ነፃ መሆንን ያመለክት ነበር። ጳውሎስ ግን ይህንን ቃል ወስዶ ፍጹም ክርስቶስ-ማዕከላዊ ያደርገዋል፦ እርካታው የመጣው ከፍልስፍናዊ ገለልተኝነት ወይም ከውስጣዊ ኃይል ሳይሆን፣ "ኃይልን በሚሰጠኝ በክርስቶስ" ነው። ይህ ምስጢር ራሱ ትምህርት ተብሎ ይጠራል ማለትም ጳውሎስ በአንድ ጀምበር ያገኘው ስጦታ ሳይሆን፣ ረጅም የፈተና ጎዳናዎችን አልፎ የተማረው ትምህርት ነው። ይህ በችግርም ሆነ በብዛት ውስጥ በማለፍ የሚዳብር መንፈሳዊ ጸጋ ነው። ጳውሎስ ይህንን የጻፈው በሮም እስር ቤት ውስጥ ሆኖ መሆኑ (ፊል. 1፥13) እርካታው ምን ያህል ከውጫዊ ምቾት በላይ እንደሆነ ያረጋግጣል ሰንሰለት ውስጥ ሆኖ እንኳ "ሁልጊዜ ደስ ይበላችሁ" (ፊል. 4፥4) ብሎ ሊጽፍ የቻለው ምንጩ ውጫዊ ሁኔታ ሳይሆን ውስጣዊ የክርስቶስ ኅብረት ስለ ነበረ ነው።

የበለጠ ትርፍ ያለው እግዚአብሔርን መምሰል

ይህ ቃል በዘመናችን ካለው የፍጆታ ባህል እና የስግብግብነት ወጥመድ ጋር በጥብቅ ይጋጫል። እውነተኛ እርካታ የሚገኘው መንፈሳዊ ብስለት (እግዚአብሔርን መምሰል) ከቁሳዊ መርካት ጋር ሲዋሃድ ብቻ ነው። ጳውሎስ ሁለቱን ነገሮች መርካትንና እግዚአብሔርን መምሰልን በአንድ ላይ ሲያስቀምጥ፣ ወደ ትውልድ ትዝብት ውስጥ ያስገባናል፦ ትህትና ብቻ ሳይሆን፣ ሕይወት ራሷ ጊዜያዊ ኪራይ (loan) ናት፣ ንብረት አይደለችም። "ወደ ዓለም ምንም አላመጣንም... ምንም አንወስድም" የሚለው ማስታወሻ ሞትን በማሰብ ውስጥ ትክክለኛ ቅድሚያ እንድንሰጥ ይረዳናል። ጳውሎስ በመቀጠል፣ "ባለ ጠጎች ሊሆኑ የሚፈልጉ ሰዎች ግን በፈተናና በወጥመድ... ይወድቃሉ፤ የገንዘብ ፍቅር የክፋት ሁሉ ሥር ነውና" (1 ጢሞ. 6፥9-10) ይላል። ገንዘብ ራሱ ክፉ ባይሆንም፣ እርካታን እና የሕይወትን ዋስትና ከገንዘብ ለማግኘት መሞከር ግን የመንፈሳዊ ሞት ዘር ነው።

የበለጸገው ሰነፍ ምሳሌ

ኢየሱስ ራሱ በሉቃስ 12 ላይ ስለ አንድ ሀብታም ገበሬ ምሳሌ ተናግሯል፣ ይህም ስለ ውሸት እርካታ ተፈጥሮ ግልጽ ማሳያ ይሰጣል። ገበሬው መከሩ በጣም ስለበዛበት ጎተራዎቹን አፍርሶ ትልልቅ ሠርቶ ሁሉንም ንብረቱን ለማከማቸት ወሰነ፦

ኢየሱስ ይህንን ምሳሌ የደመደመው "ለራሱ ገንዘብ የሚያከማች፥ በእግዚአብሔር ፊት ግን ባለ ጠጋ ያልሆነ ሰው እንደዚሁ ነው" (ሉቃ. 12፥21) በማለት ነው። በዓለም እይታ ስኬታማ የነበረው ይህ ሰው በእግዚአብሔር ፊት "ሰነፍ" ተባለ ምክንያቱም ዘላለማዊ የሆነችውን ነፍሱን በሚጠፋ አላፊ ንብረት ሊያረካ ሞክሯልና። ይህ ምሳሌ ልብ ልንል የሚገባን ነገር ያስተምረናል፦ የሰው ልጅ ስህተት ብዙውን ጊዜ ክፉ ተግባር መፈጸም ብቻ ሳይሆን፣ ትክክለኛውን ነገር (ስኬትን፣ ትጋትን፣ ዕቅድን) ስህተተኛ በሆነ ማዕከል ራስ ዙሪያ ማድረግ ጭምር ነው። "ነፍሴ፣ አረፊ፣ ብዪ፣ ጠጪ" የሚለው አረፍተ ነገር ራሱ ሦስት ጊዜ "ነፍሴ" ተብሎ በተደጋገመ ማንነት የተሞላ ነው ስለ እግዚአብሔር ወይም ስለ ሌሎች ምንም ቦታ የለውም።

ይህ ቃል በአዲስ ኪዳን ውስጥ ስለ ክርስቶስ ምሉዕነት እጅግ በጥልቀት የተቀመረ ሥነ-መለኮታዊ አዋጅ ነው። "ፕሌሮማ" (ሙላት) የሚለው ቃል የቆላስይስን የግኖስቲክ ኑፋቄ ትምህርት ለመቃወም የተነገረ ነው፤ ያ ኑፋቄ ክርስቶስ ብቻውን በቂ ስላልሆነ ተጨማሪ ምስጢራዊ እውቀት ያስፈልጋል ብሎ ያስተምር ነበር። ጳውሎስ ግን በጽኑ ይመልሳል፦ "የመለኮት ሙላት ሁሉ" ያለ ምንም ጉድለት በክርስቶስ ውስጥ አለ፣ እኛም "በእርሱ ሆነን ተሞልተናል"። ምሉዕነታችን የምንፈልገው ወይም የምንገነባው ሳይሆን፣ በክርስቶስ አምነን ስንጸድቅ አስቀድሞ የተሰጠን ስጦታ ነው። ይህ እውነት ዛሬም ለሚያምኑ ሁሉ ትልቅ ነፃነት ይሰጣል ተጨማሪ መንፈሳዊ ልምድ፣ ተጨማሪ ሥርዓት፣ ተጨማሪ እውቀት ፍለጋ ውስጥ ራሳችንን ማድከም አያስፈልገንም፤ ክርስቶስ ራሱ ለእኛ ፍጹም በቂ ነው!

ክርስቶስ በእኔ ይኖራል

ይህ ጥቅስ የክርስቲያናዊ ማንነት ማዕከል የሆነውን ጥልቅ እውነት ያውጃል እርካታ የሚገኘው ራስን በማራመድ ሳይሆን፣ ራስን ለክርስቶስ አሳልፎ በመስጠት ነው። የድሮው ራስ ወዳድ፣ ምድራዊውን የሚያሳድድ ማንነት በመስቀል ላይ ተሰቅሏል። አዲሱ ሕይወት ግን በማያልቀው የክርስቶስ ፍቅር የሚደገፍ ነው። ማንነታችን በክርስቶስ መስዋዕትነት ላይ ሲመሠረት፣ ምንም ሊነቅለው በማይችል ጽኑ አለት ላይ ይቆማል። "በወደደኝና ስለ እኔ ራሱን በሰጠው" የሚለው ግላዊ ማረጋገጫ ደግሞ እርካታችን በአጠቃላይ ትምህርት ላይ ብቻ ሳይሆን፣ በግል በተነገረልን ፍቅር ላይ የተመሠረተ መሆኑን ያሳየናል ክርስቶስ ለ"ዓለም" ብቻ ሳይሆን ለእያንዳንዳችን በስም ሞቷል።

ነገረ-መለኮታዊ ትንተና፡ የናፍቆት አርክቴክቸር

የእግዚአብሔር መልክ እና እረፍት አልባ ልብ

የሰው ልጅ በእግዚአብሔር መልክና አምሳል (imago Dei) የተፈጠረ ስለሆነ (ዘፍ. 1፥26-27)፣ ውስጣዊ ማንነቱ ዘላለማዊ የሆነውን አምላክን ማወቅና መገናኘት ይሻል። ሆኖም በኃጢአት ውድቀት ምክንያት ይህ ቅዱስ ኅብረት ተቋረጠ። ይህ ማዕቀፍ ስለ ኃጢአት ተፈጥሮ ጥልቅ ግንዛቤ ይሰጠናል፤ ኃጢአት ብዙ ጊዜ ጨርሶ ያልተለመዱ ምኞቶችን መፈለግ ብቻ ሳይሆን፣ በውስጣችን ያለውን ቅዱስ ናፍቆት ወደ ተሳሳተ የዓለም አቅጣጫ ማዞር ማለት ጭምር ነው። ታላቁ የቤተክርስቲያን አባት ቅዱስ አውጉስጢኖስ በጸሎቱ ውስጥ "ልባችን ላንተ ብቻ ተፈጥሮ ስለ ነው፤ በአንተም ውስጥ እስካላገኘ ድረስ እረፍት አያገኝም" ብሎ ይገልጻል ይህ ኑዛዜ ራሱ የመክብብ፣ የመዝሙራት፣ የኤርምያስ እና የኢየሱስ ትምህርት ማጠቃለያ ነው። ልባችን ከክርስቶስ ውጪ ደኅንነትንና ደስታን በሚፈልግበት በማንኛውም ስፍራ የጣዖት አምልኮን ይፈጽማል፤ ጣዖት ማለት ግድግዳ ላይ የተቀረጸ ምስል ብቻ ሳይሆን፣ ልባችን ከእግዚአብሔር ይልቅ ደኅንነት፣ ትርጉም ወይም ደስታ የሚያገኝበት ማንኛውም ነገር ነው።

ኅብረት ከክርስቶስ ጋር፦ ከውጫዊ ስጦታ ወደ ውስጣዊ ማንነት

መጽሐፍ ቅዱስ የሚያስተምረው እርካታ ክርስቶስ የሚሰጠው ስጦታ ብቻ ሳይሆን፣ ራሱ ክርስቶስ ጋር ያለን ኅብረት ውጤት መሆኑን ነው። ኢየሱስ በዮሐንስ 15፥4-5 ላይ "በእኔ ኑሩ፥ እኔም በእናንተ" በማለት ራሱን ወይን ገንድ፣ እኛን ደግሞ ቅርንጫፎች አድርጎ ይመስላል። ቅርንጫፍ ከወይን ገንድ ተለይቶ ፍሬ ሊያፈራ አይችልም፤ ልክ እንደዚሁ ነፍስም ከክርስቶስ ተለይታ ትርጉምና እርካታን ፈጽሞ ማግኘት አትችልም። ይህ ምስል ቁርኝት ራሱ ግብ መሆኑን ያስተምረናል ፍሬ (ደስታ፣ እርካታ፣ ፍቅር፣ ሰላም) የቁርኝት ውጤት እንጂ ራሱ ግብ አይደለም። ስለዚህ የመጨረሻው ጥያቄ "ደስተኛ ነኝ ወይ?" ሳይሆን "ከክርስቶስ ጋር ተያይዤ ነው ወይ?" የሚል ነው።

ቅድስና እንደ እርካታ መንገድ

ቅድስና (sanctification) ብዙ ጊዜ እንደ ደረቅ የሥነ-ምግባር ሕግ ተደርጎ ይታያል፤ ነገር ግን በመጽሐፍ ቅዱሳዊ አረዳድ ውስጥ፣ ቅድስና ወደ ጥልቅ የልብ እርካታ የሚወስድ የነፃነት መንገድ ነው። አማኙ በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ከኃጢአት እየራቀ፣ ንስሐ እየገባ በሄደ ቁጥር፣ ከውሸት የእርካታ ምንጮች (የተቀደዱ ጉድጓዶች) እየራቀ ወደ እውነተኛው ምንጭ እየተጠጋ ይሄዳል። በ2 ቆሮንቶስ 3፥18 እንደተገለጸው፣ አማኞች "ከክብር ወደ ክብር" እየተለወጡ ወደ ክርስቶስ አምሳል ይመሰላሉ። ይህ ሂደት በአንድ ጀምበር የሚፈጸም ሳይሆን፣ በጸጋ የተሞላ የዕድሜ ልክ ጉዞ ነው፤ ውድቀትም ቢኖርበት እንኳ ክርስቶስ ራሱ በምሕረቱ ደግሞ ደግሞ ያነሳናል።

ፍጻሜው በዘላለም፡ ፍጹም እርካታ በአዲሱ ሰማይና ምድር

እርካታችን በዚህ ምድር ላይ የተጀመረ ቢሆንም፣ ፍጹም ፍጻሜውን የምናገኘው በክርስቶስ ዳግም ምጽአት እና በዘላለም ኅብረት ውስጥ ብቻ ነው። ራእይ 21-22 ይህንን የመጨረሻ ተስፋ በሚያምር ምስል ይገልጻል፦ "ዳግመኛም ሞት አይሆንም፥ ኀዘንም ጩኸትም ሥቃይም ከቶ አይሆንም፤ የቀደመው ነገር አልፎአልና" (ራእይ 21፥4)። ደግሞም "ደግሞ ራብ አይራቡም ውኃ ጥምም አይጠሙም" (ራእይ 7፥16) ተብሎ ተጽፏል፤ ምክንያቱም በዙፋኑ መካከል ያለው በግ ራሱ ይጠብቃቸዋል፣ ወደ ሕይወት ውኃ ምንጮችም ይመራቸዋል። በዚያች ቀን፣ በዚህ ምድር ላይ ጀምረን ያገኘነው በክርስቶስ የነበረው ከፊል እርካታ ፍጹም ወደ ሆነው ወደ ዘላለም ደስታ ይለወጣል ፊት ለፊት ፈጣሪያችንን የምናይበት፣ ናፍቆታችን ሁሉ ተመልሶ ራሱ ወደ ምንጩ የሚደርስበት ቀን። ይህ የወደፊት ተስፋ ዛሬ ላይ ተስፋ ቢስነትን ሳይሆን ትዕግስትንና ደስታን ይሰጠናል፤ ምክንያቱም አሁን ያለው መከራ ከወደፊት ክብር ጋር "አይተካከልም" (ሮሜ 8፥18)።

ዘመናዊ ተግዳሮቶች እና ምርምር

ዘመናዊው የሸማችነት (consumerism) ባህል እና የማኅበራዊ ሚዲያ ኑሮ የሰውን ልጅ ጥንታዊ ናፍቆት በአዲስ መልክ ብቻ እያባባሱት ነው። አስደናቂው ነገር፣ ዘመናዊ የስነ-ልቦና ጥናትም እነዚህኑ የመጽሐፍ ቅዱስ እውነቶች ማረጋገጡ ነው። ቁሳዊ ንብረትን ከደስታና ከስኬት ጋር በቀጥታ የሚያመሳስል የአስተሳሰብ ዘይቤ፣ ከሕይወት እርካታ ጋር አሉታዊ ትስስር (negative correlation) እንዳለው ተረጋግጧል። በሌላ በኩል ደግሞ፣ መጽሐፍ ቅዱስ "ራስን መርካትን ተምሬአለሁ" እንደሚለው ቀላልና ምስጋና የሞላበት ኑሮን የሚመርጡ ሰዎች የተሻለ የአእምሮ ሰላም ያገኛሉ። ዓለም ራሷ ያለ ማወቅ የመጽሐፍ ቅዱስን ጥንታዊ ጥበብ በዘመናዊ ቋንቋ እየደገመች ነው።

የምሉዕነት ጎዳና፡ ተግባራዊ የጸጋ መንገዶች

እርካታ በክርስቶስ ውስጥ ቀድሞ የተሰጠን ስጦታ ቢሆንም፣ ይህንን እውነት በዕለት ተዕለት ሕይወታችን ውስጥ ይበልጥ ልንለማመደው የምንችልባቸው የጸጋ መንገዶች (means of grace) አሉ። እነዚህ መንገዶች እርካታን የምንፈጥርባቸው ዘዴዎች ሳይሆኑ፣ ቀድሞ የተሰጠንን ምሉዕነት ልብ ውስጥ በጥልቀት እንድናውቅ የሚረዱን የጸጋ ቧንቧዎች ናቸው።

• ቃሉን ማሰላሰል፦ (መዝ. 1፥2-3) የሕይወት እንጀራ የሆነውን ክርስቶስን የምንመገበው ቅዱስ ቃሉን በማንበብና በማሰላሰል ነው። ንባብ ብቻ ሳይሆን ማሰላሰል ቃሉን ደጋግሞ በልብ ውስጥ ማንቀሳቀስ ነው ልብን በእውነት የሚቀይረው።
• ጸሎትና ምስጋና፦ (ፊል. 4፥6-7) ምስጋና (Thanksgiving) ልብን በጎደለው ላይ ሳይሆን፣ ክርስቶስ ባደረገው የማዳን ስራ ላይ እንዲያተኩር ያደርገዋል። ደጋግሞ ማመስገን የልብን ቅርፅ ራሱ ይለውጣል፤ ከቅሬታ ወደ ደስታ ያዞረዋል።
• የማኅበረሰብ ኅብረት፦ (ዕብ. 10፥24-25) እውነተኛ እርካታ በክርስቶስ አካል (በቤተክርስቲያን) ውስጥ ካሉ ቅዱሳን ጋር በሚደረግ ኅብረት ይለመልማል። ብቸኝነት የነፍስ ጥማትን ያባብሳል፤ በአንድ ልብና በአንድ ተስፋ ውስጥ አብሮ መጓዝ ግን ያረካል።
• አገልግሎትና ልግስና፦ (ሐዋ. 20፥35) ራስን ለሌሎች አሳልፎ መስጠት፣ እራስን ብቻ ማዕከል ካደረገ የሥጋ ፈቃድ ነፃ ያወጣናል። "ከመቀበል ይልቅ መስጠት ብፁዕ ነው" የሚለው የጌታ ቃል ራሱ የተገላቢጦሽ ኢኮኖሚ ያስተምረናል ስንሰጥ እንደጎደለን ሳይሆን እንደተሞላን ይሰማናል።
• ሰንበትና እረፍት፦ (ማቴ. 11፥28-29) አዘውትሮ ከሥራና ከድካም ተመልሶ በእግዚአብሔር ፊት ማረፍ፣ ማንነታችን በምንሠራው ላይ ሳይሆን በክርስቶስ ላይ የተመሠረተ መሆኑን በተግባር ያስተምረናል።

ማጠቃለያ፡ ወደ ምንጩ መመለስ

ከዘፍጥረት እስከ ራእይ፣ መጽሐፍ ቅዱስ ወጥ በሆነ መልኩ የሚያውጀው ይህንኑ ነው። መክብብ በከንቱነቱ አረጋግጦታል፤ ዳዊት በመዝሙሩ ትክክለኛውን አቅጣጫ ጠቁሟል፤ ነቢያት ስለ ሕያው ውኃ ትንቢት ተናግረዋል፤ ኢየሱስ ራሱም ሕያው ውኃና የሕይወት እንጀራ ሆኖ መጥቷል፤ ጳውሎስም ይህንን በመንፈስ ቅዱስ ተምሮ ጽፎልናል፤ ራእይም የመጨረሻውን ተስፋ ያሳየናል። እውነተኛ፣ ዘላቂና ጥልቅ እርካታ ያለው በእግዚአብሔር ልጅ በኢየሱስ ክርስቶስ ደም በተገኘው የዘላለም ሕይወት ብቻ ነው። ውድ አንባቢ ሆይ፣ ዛሬ ልብህ ወደየትኞቹ የተቀደዱ ጉድጓዶች ተመልክቷል? ያ ናፍቆት ራሱ ውሸት አይደለም ወደ ትክክለኛው ምንጭ ብቻ ሊመራ ይገባዋል።